header6

En? Nog meer trends?

‘Creating shared value’, ‘van netwerk naar bubble’, ‘always spot on’ en ‘verbeelden en beleven’: dat zijn de vier communicatietrends voor komend jaar. Maar zijn we er dan? Of speelt er nog meer in ons vak? Tijdens C-DAY18 gingen we op zoek naar het onbenoemde. Moeten we met nog meer zaken rekening houden?

Trends proeven

Een tafelkleed, een trendsmenu, opdrachtkaartjes en een aantal geïnteresseerde deelnemers van C-DAY18. Dat waren de ingrediënten van de ‘Trendproever’, een activiteit ontwikkeld door vier derdejaars studenten Communicatie van Hogeschool Leiden speciaal voor C-DAY18. Aantal deelnemers: zeven. Doel: een eerste gedachtenwisseling over de trends van Logeion en intussen een beetje netwerken. Hoe dat precies ging? Dat zie je in dit korte sfeerfilmpje.

G4 on tour:

‘De principes van communicatie veranderen niet’

Zet de communicatiedirecteuren van de vier grote steden bij elkaar en er ontstaat een gesprek dat vele kanten opgaat. Hanneke de Korte (Den Haag), Joost Ravoo (Amsterdam), Mark de Boer (Utrecht) en Mark van der Roer (Rotterdam) spreken met gespreksleader Rishma Cats-Harinandansingh over de waan van de dag, de plek van communicatie in de gemeentelijke organisatie en het belang van dienend leiderschap. Maar trends? Nee, daarover gaat het niet. Sinds Julius Caesar doen we al hetzelfde.

Waar ze in hun gemeente nou mee bezig zijn? De perfect match tussen nieuwe wethouders en woordvoerders, zegt Hanneke de Korte. Het naderende coalitieakkoord, stelt Mark van der Roer. “Ik wil niet met de waan van de dag bezig zijn. Ik wil weten waar we over drie jaar mee bezig zijn”, gooit Joost Ravoo zijn kont tegen de krib.

Dicht op de huid
Communicatie voor de gemeente is vele malen complexer dan voor een organisatie als – pakweg – de NS, die toch ook continu onder een vergrootglas ligt. Ravoo wil het maar gezegd hebben. Dat komt door de breedte van beleidsterreinen: van verkeer en vervoer tot gezondheidszorg tot kunst en cultuur en veiligheid. De verscheidenheid is enorm en zit ook dicht op de huid. Tegelijkertijd heeft het gemeentelijk apparaat maar een bescheiden rol in zo’n stad, stelt Ravoo. “Bedrijven, bewoners, organisaties maken de stad. De gemeente moet dat proces faciliteren. En als het niet goed gaat word je daar op aangekeken.” “Werken in zo’n omgeving is als een kriebelige jas. Je moet er tegen kunnen; je moet ervan houden”, aldus Mark de Boer.

Andere plek
De positie van communicatie binnen de organisatie is onderwerp van gesprek. Moet communicatie nou direct onder het bestuur hangen of een plek hebben binnen het bedrijfsbureau of ‘shared service center’. Volgens Mark de Boer maakt het ‘geen moer’ uit. “Communicatie is beeldvorming, contact en informatievoorziening. Alles wat we verzinnen draagt altijd bij aan een van die drie. Je moet gewoon je werk goed doen. Als je een staffunctie hebt en je functioneert niet goed dan krijg je vanzelf een andere plek.”

Horizontale samenwerking
Misschien doet de plek binnen de organisatie er niet echt toe, de plek die communicatie opeist natuurlijk wel. Zo vertelt Mark van der Roer dat de veertien deelgemeenten in Rotterdam zijn opgeheven en dat die nu ‘adviescommissies’ heten. “De besluitvormende rol is bij de gemeente komen te liggen. Dat vraagt een andere manier van wijkgericht werken. Dat merken wij direct.”

Hanneke de Korte ziet een uitdaging in het overstijgen van de verkokering van gemeentelijke diensten. “Je moet integraliteit realiseren. Daarin kan communicatie ondersteunen.” Zij hoopt op meer horizontale samenwerking. Door diensten heen.”

Crisissituaties
Welk soort leiderschap is nodig op zo’n afdeling communicatie? Dienend leiderschap is een prachtig vertrekpunt, vindt Ravoo. “Maar dat moet je niet verwarren met gedienstig gedrag. Je moet het gesprek durven aan te gaan met wethouders.” De Korte denkt dat het er vooral om gaat dat je de juiste mensen op de juiste plek zet. “In crisissituaties pas je een andere stijl toe.”

Van der Roer wil vooral zijn medewerkers de ruimte geven hun werk goed te doen. En dat medewerkers en bestuurders het werk dat jij doet vertrouwen. “Dat betekent fouten mogen maken en voelen dat je dat mag toegeven.”

Julius Caesar
Waar communicatie over drie jaar staat…? Technologie maakt dat dingen sneller gaan, maar de principes veranderen niet, denkt Ravoo. “Ook Julius Caesar liet een boek schrijven over de Gallische oorlog waarin hij dingen mooier maakten dan wat er geweest is.” Wel wil Ravoo altijd aan de voorkant van de golf van verandering zitten. “Dat is niet altijd gemakkelijk omdat het gemeentelijk apparaat niet snel schakelt.”

Hoe blijven we relevant?

‘Wees geen one trick pony’

Onze vakkennis veroudert steeds sneller. De vier recente trends van Logeion laten in een oogopslag de beweging in ons vak zien. De beroepsniveaus beslaan een breed scala aan vaardigheden en competenties die je als communicatieprofessional dient te beheersen. Hoe zorg je dat je relevant blijft? Een verslag van gastredacteur Dorien de Landtsheer.

Het gat tussen onderwijs en werk is groot. Een issue dat niet alleen speelt bij onze beroepsgroep. In het recent verschenen rapport ‘Het voorbereiden van leerlingen op (nog) niet bestaande banen’ beschrijven de onderzoekers dat naar schatting 65% van de huidige basisschoolleerlingen straks een soort werk heeft dat nu nog niet bestaat. Studenten die net hun communicatieopleiding hebben afgerond hebben hun vakkennis goed op orde, maar het zijn de vaardigheden die een goede communicatieprofessional nodig heeft, die deze young professionals nog moeten ontwikkelen.

Sterke en zwakke punten delen
“Leren is een houding”, vindt Guido Rijnja, communicatieadviseur bij de Rijksoverheid en het ministerie van Algemene zaken. “Nieuwsgierig zijn, reflectie, en begrijpen wat je zelf hebt gedaan in situaties die niet uitpakten zoals je wilde. Van fouten leer je zoveel meer dan van situaties die goed zijn gegaan”.

Brit Wijkniet, Manager Customer Relations & Communications bij Luchtverkeersleiding Nederland, vindt het vanuit de werkpraktijk belangrijk dat alle disciplines in een team vertegenwoordigd zijn. “Ik geloof in teams. Kijk naar de projecten die je hebt en match de juiste teamleden op basis van hun capaciteiten.” Het is belangrijk om binnen je team te delen wat sterke en zwakke punten zijn zodat je weet wat er onder druk gebeurt en om het sámen te kunnen aanpakken. “En soms moet je gewoon een cursus volgen om ontbrekende kennis en vaardigheden te leren.”  

Gereralistische specialist
Mark Weijers, adviseur bij de Reputatiegroep, benadert communicatie niet als beroep, maar als discipline. “Om relevant te blijven kun je het beste een generalistische specialist zijn: iemand die van veel dingen iets afweet, en van een aantal zaken veel kennis heeft. Dus zorg dat je geen one trick pony bent, want dan word je door de tijd ingehaald.”