Doe mee(r) met taal

Veel ongevallen op de werkvloer ontstaan door miscommunicatie. Lage taalvaardigheid vormt een risico voor een bedrijf en zorgt voor gemiste kansen voor medewerkers. Steeds meer bedrijven zien de noodzaak in van een betere taalbeheersing op de werkvloer en sluiten zich aan bij het Taalakkoord. Tijdens het deelcongres Taal op de werkvloer lieten bedrijven en organisaties zich inspireren door voorbeelden en verhalen uit de praktijk.

[ Leerwerkloketten ]

‘Weer een aantal nieuwe certificaten uitreiken’

“De regionale Leerwerkloketten brengen het Taalakkoord onder de aandacht van zoveel mogelijk werkgevers. Het Taalakkoord is een platform om goede ervaringen uit te wisselen, zodat er aandacht blijft voor werknemers die de taal minder goed machtig zijn. Steeds meer bedrijven sluiten zich aan. Ook vandaag kan ik weer een aantal nieuwe certificaten uitreiken. Onder meer aan Bolletje, dat keihard werkt aan betere taalvaardigheid tussen medewerkers op de werkvloer. Met het Taalakkoord proberen we gezamenlijk een adiabatische verandering teweeg te brengen… Voelt ongemakkelijk hè, als je een woord niet snapt. Dat gebeurt er in uw bedrijven ook als uw veiligheidstoets niet duidelijk is of als klanten uw boodschap niet snappen. Adiabatisch is overigens een ander woord voor geleidelijk.”

Marianne Zoetmulder, programmamanager Leerwerkloketten

[ Workshop Asito ]

‘Investeren in mensen loont’

Asito was een van de eerste ondernemingen die zich aansloten bij het Taalakkoord. Hoe heeft het schoonmaakbedrijf dat aangepakt? Joost Brinkhuis, manager Kwaliteit en Personeelsontwikkeling, vertelt het verhaal van dit familiebedrijf en geeft tips en trics.

Wendbaarheid

“Ons verhaal gaat over wendbaarheid. Ook schoonmakers moeten zich aanpassen aan veranderingen die het werk vraagt. Vroeger zagen we de schoonmaker niet, die werkte ’s avonds. Tegenwoordig zijn ze veel meer overdag aan het werk. Op kantoren, in winkelcentra of op Schiphol. Om met reizigers of bezoekers te kunnen praten is taal veel belangrijker geworden.”

Verbinding

“Binnen ons bedrijf werken mensen uit meer dan honderd verschillende culturen. Die moeten allemaal met elkaar in verbinding kunnen staan. Voor goede communicatie tussen schoonmakers onderling, maar ook met klanten en met leidinggevenden is taal nodig. Daarom helpen wij bij de taalontwikkeling.”

‘Als iemand niet gemotiveerd is, acht ik de kans van slagen erg klein’

Taalmaatjes

“We hebben al aan honderden mensen taaltrainingen gegeven. Altijd met de bedoeling om mensen verder te helpen in hun werk en leven. Bij voorkeur vrijwillig. Als iemand niet gemotiveerd is, acht ik de kans van slagen erg klein. We hebben ook taalmaatjes opgeleid. Zij kunnen maatje zijn voor een collega, maar ook voor een buurvrouw. We willen dat onze mensen anderen helpen.”

De schaamte voorbij

“Laaggeletterdheid herkennen is moeilijk. Iemand stuurt bijvoorbeeld nooit e-mails, maar belt alleen. Of mensen zijn steevast hun leesbril vergeten als er een formulier moet worden ingevuld. Ik merk wel: als je mensen individueel, vertrouwelijk aanspreekt verdwijnt de schaamte snel.”

‘Met elkaar communiceren kun je niet in geld uitdrukken’

Investeren loont

“Aandacht voor taal houdt nooit op. Het is niet het meest populaire onderwerp. Leidinggevenden kunnen hun mensen niet zomaar missen voor een taaltraining. Je moet er aandacht voor blijven vragen en het op de agenda houden. Blijf uitleggen wat het oplevert. Investeren in mensen loont. Met elkaar communiceren is zoveel waard, dat kun je niet in geld uitdrukken.”

[ 4 PITCHES ]

Oubollige communicatie verleden tijd

Rabobank Breda, Bastiaan van der Stoep en Kim van Wingerden

Binnen Rabobank Breda maakte een aantal medewerkers zich druk over de manier van communiceren. Dat leidde tot de werkgroep Onze Taal: schrijfcoaches die de boodschap voor helder taalgebruik binnen de bank uitdragen. Ze stelden een Schrijfwijzer samen, met schrijftips als: begin met de kernboodschap, maak korte zinnen en maak zo weinig mogelijk gebruik van zouden, kunnen en willen. Met de Schrijfwijzer in de hand werden talloze brieven en e-mails herschreven. Kim van Wingerden: “De bancaire oubollige communicatie behoort tot het verleden.” Rabobank Breda denkt vanaf nu niet meer vanuit de schrijver, maar vanuit de klant: wat wil deze lezen? Bastiaan van der Stoep: “Een brief begint niet meer met Uit onze administratie is gebleken…, maar met U krijgt geld terug. De kernboodschap is meteen duidelijk.”

Taaltraining voor het hele bedrijf

NTI, Erik Steenwelle

Toen Erik Steenwelle van NTI in aanraking kwam met het Taalakkoord wist hij meteen: dat past bij ons, zowel als werkgever als opleidingsaanbieder. Als Nederlands Taleninstituut kun je je natuurlijk geen taalfouten permitteren. Dus kregen alle werknemers – van manager tot magazijnmedewerker – een taaltraining lezen, schrijven en spreken aangeboden. “Doordat we nu beter en duidelijker communiceren hoeven we ook mínder te communiceren. We krijgen minder vragen over onduidelijkheden. Zo werken we efficiënter en bedienen we de klant beter.” Daarnaast is NTI aanbieder van taalonderwijs. Het instituut biedt bedrijven liefst zoveel mogelijk maatwerk. Steenwelle: “Veel klanten leggen de nadruk op veiligheid. Taalbeheersing is daarbij ongelooflijk belangrijk. Als er gebukt moet worden voor een balk en je weet niet wat bukken is… We proberen ook altijd branchespecifieke woorden toe te voegen aan onze trainingen, zodat we echt toegevoegde waarde bieden voor specifieke klanten.”

Paniek om een taaltoets

Berend Botje, Melanie Roeleveld

Een taaltoets? Dat was wel even schrikken voor de medewerkers van Berend Botje, een grote organisatie voor kinderopvang in Noord-Holland. De locaties Hoorn waren als eerste aan de beurt. “Dat gaf heel veel stress”, zegt Melanie Roeleveld, communicatiemedewerker bij Berend Botje. “Het was heel spannend. Wat als ik het niet haal? Kan ik dit werk wel blijven doen? Tijdens een aantal startbijeenkomsten hebben we de mensen gerustgesteld: Je kunt niet zomaar je baan verliezen. Wij zorgen dat jullie slagen voor die toets. En zak je een keer? Dat is niet erg. Dan ga je herkansen en slaag je alsnog. De meeste collega's slaagden gewoon in één keer. De rest ging door naar de herkansing. Met behulp van extra taallessen van gepensioneerde vakdocenten Nederlands lukte dat ook. Sommigen hadden wat extra begeleiding en meer oefening nodig, een enkeling moest voor een derde keer op. Maar in Hoorn is inmiddels iedereen geslaagd.”

Meer begrip op de productievloer

Bolletje, Eveline van Dijk

Bolletje (van de beschuit en de pepernoten) is volop in ontwikkeling. Zaken als voedselveiligheid en robotisering vragen erom dat medewerkers bijblijven in kennis en vaardigheden. Elkaar begrijpen is daarbij een absolute voorwaarde. Een taaltraining voor medewerkers die onvoldoende Nederlands spreken moet soelaas bieden. “Voor de veiligheid in het bedrijf is het een must dat je Nederlands spreekt”, zegt Eveline van Dijk, HR-adviseur bij Bolletje. “Werken wordt ook leuker, gesprekken gaan makkelijker.” Over een aantal maanden moet iedereen een module maken op een pc over kwaliteit en veiligheid. Die is verplicht, maar toch ontbreekt vaak een gevoel van urgentie. “Medewerkers vinden het moeilijk dat er nieuwe kennis en vaardigheden van ze worden verwacht. Het zal wel zo’n vaart niet lopen, denken ze, maar ze moeten echt een toets doen om op de productievloer te mogen blijven.”
Heeft Van Dijk nog tips voor collega’s? “Het helpt om een doel te verbinden aan het leren van de taal, dat geeft perspectief. Aan het eind van de training moet je een test doen die uitwijst of er eventueel nog meer opleiding nodig is. Ook directe collega’s die wél Nederlands spreken helpen mee. Door rustig te luisteren en duidelijk te spreken.”