Drie wegen naar de toekomst

Een school moet in beweging zijn. Niet om het vernieuwen, maar om leerlingen voor te bereiden op de vragen van de toekomst. Het Fio doet dat op allerlei terreinen: richting de leerlingen, met het team en naar buiten toe. Drie wegen naar een moderne school.

Growth mindset

Denken vanuit groei

Vaardigheden, aanleg, overtuigingen, talent: het maakt allemaal deel uit van iemands persoonlijkheid. Mensen met een fixed mindset geloven dat deze basiseigenschappen stabiel zijn en in de loop van de tijd niet veranderen. Met een growth mindset geloof je juist wel in de mogelijkheid van verandering en ontwikkeling.

Op het Fioretti College leren we leerlingen hoe ze een groeimindset kunnen ontwikkelen in het onderwijs. Ze leren bijvoorbeeld niet bij de pakken neer te zitten als iets misgaat, maar een nieuwe strategie te proberen of een taak te bespreken met klasgenoten. Zo’n groeimindset leidt tot leerlingen die gemotiveerd zijn, uitdagingen aangaan, leren van hun fouten, feedback en kritiek accepteren, doorzetten, risico’s nemen en hulp vragen. Docenten laten hierbij het goede voorbeeld zien.

Fixed mindset vs. growth mindset

Ik heb een domme fout gemaakt  >> Fouten helpen me verbeteren
Ik ben hier niet zo goed in >> Ik pas de geleerde strategieën toe
Ik geef het op >> Ik blijf het proberen
Ik zal nooit zo goed zijn als… >> Ik wil net zo goed worden als…
Het gaat me nooit lukken >> Ik ben op de goede weg
Ik kan er toch niks aan doen >> Wat zie ik nu niet?
Het is wel mooi zo >> Is dit echt het beste dat ik kan?

‘Je kunt leren, je wilt leren, je wilt in beweging komen’

Hoe interpreteert conrector Mark de Kievit de groeimindset?

‘Growth mindset betekent jezelf uitkristalliseren’

Hoe interpreteert docent Aitor Azcarate de groeimindset?

Bevlogenheid

De energiebron in het onderwijs

Een groeimindset helpt kinderen, maar ook docenten. Ook omdat zij een voorbeeldfunctie hebben. Die mindset ontstaat bijna vanzelf als je je bevlogenheid opzoekt: waarom doe ik dit, wat geeft me energie en waardoor? Teamleider Reinier Vergunst legt graag daarop het accent. “Als je bevlogen bent, zit je vanzelf in een groeimindset. Dan wil je leren van je fouten. Samen leren, daarmee zijn we heel hard bezig in de HAVO-bovenbouw.”
Kern van bevlogenheid is energie, fitheid, onvermoeibaarheid. “Bevlogenheid zorgt voor energie in mijn team en daarvan krijg ik zelf weer energie. Ook samenwerking kan bevlogenheid geven, zolang er sprake is van heldere doelen, open communicatie, respect voor elkaar en een duidelijke rolverdeling.”

In een groepsgesprek gaan docenten op zoek naar die energiebronnen (en soms een energieslurper). Enkele zelfanalyses op een rijtje:

“Ik krijg energie van nieuwe dingen doen en ontwikkelingen volgen. Voorwaarde is wel dat je er tijd voor krijgt. Mijn energie lekt weg als ik geen steun krijg. Je ideeën moeten wel gedragen worden.”
“Samenwerking en een gedeelde verantwoordelijkheid zijn voor mij de kern om met plezier mijn werk te doen. Als je samen iets moois kunt doen voor de leerling, dan kom ik energiek thuis.”
“Ik word warm van evenementen waar iedereen aan meedoet. De shuttle run, de Fio-dans, sportdagen. Daar mogen er van mij meer van zijn.”
“Ik krijg energie van de kansen die je op deze school krijgt om je te ontwikkelen. Die bevlogenheid die ik hierdoor krijg geef ik terug aan de klas.”
“Bevlogenheid ervaar ik niet alleen hier in dit schoolgebouw. Ik heb de combinatie nodig met thuis of het bezoeken van theatervoorstellingen. Het voedt elkaar.”
“Steeds meer docenten combineren het leraarschap met een andere baan. Zo blijven ze bevlogen.”
“Stel je teamleider eens de vraag hoe je je bevlogenheid kunt vasthouden. We worden gelukkiger van zo weinig mogelijk weglek-momenten.”

‘Meer inzicht dus betere omgang met elkaar’

Hoe vertaalt Jolanda de Vries (Technisch Onderwijs Assistent) bevlogenheid voor zichzelf?

Lessons from London

Teamleden van Fioretti Lisse laten zich voor vernieuwingen inspireren door voorbeelden elders, tot over de grens. Zoals Daisy Duivenvoorden, docent kunst en teamleider 3-HAVO/VWO. Met twee collega’s bracht ze een bezoek aan Londense scholen om kennis op te doen over digitalisering in het onderwijs. Ze kwamen geïnspireerd weer terug. Drie lessen uit Londen.

  1. Devices (van Apple, maar ook Android/Chrome of Microsoft) bieden tal van toepassingen om het onderwijs en het leren te verrijken. Een tablet of smartphone is veel meer dan alleen een elektronisch schrift.
  2. Nieuwe toepassingen maken het onderwijs niet alleen leuker en flashier, maar bieden ook verdieping. Met een Virtual Reality-bril reis je vanuit de schoolbanken in Lisse zo naar de loopgraven uit de Eerste Wereldoorlog of naar beroemde kunstwerken in het Louvre in Parijs.
  3. Digitalisering in het onderwijs biedt ook nieuwe kansen voor creatieve verslaglegging door leerlingen. Een videoverslag met beeld, voice-over, tekst of zelfs eigen gecomponeerde muziek combineert inhoud met creativiteit.

Kwaliteitsverbetering

Een ‘warm bad’

– en dat mag iedereen weten

Afdeling MAVO van Fioretti Lisse komt hoog uit de bus in de scholenvergelijking van Elsevier. Dat is mooi, dat mag meer uitgedragen worden. Een school is echter nooit af. Over een paar jaar is de situatie weer anders. Hoe behoud je het goede en verbeter je andere zaken? MAVO-docenten buigen zich erover.

Elsevier kwalificeerde de afdeling MAVO van het Fioretti College Lisse in de scholentest over 2017 als ‘superschool’. Wat kan dan nog beter? Welnu, het expliciet benoemen van wat goed is en hoe dat is uit te bouwen. Docenten van de afdeling MAVO deden dat tijdens de studiedag op 21 januari.

Zij noemen zelf als sterke factoren:

  • De afdeling MAVO voelt als een warm bad. Docenten en leerlingen vormen een hechte groep en kennen elkaar goed, niemand ontglipt aan de aandacht.
  • Doordat goed geselecteerd is op welke leerlingen geschikt zijn voor de MAVO is de populatie sterk.
  • Docenten hebben hart voor de zaak, zijn betrokken bij de leerlingen en stralen een relaxte en gezellige sfeer uit.
  • Eerder dan op andere scholen kunnen leerlingen al vakken kiezen, waardoor ze meer plezier en betrokkenheid hebben tot de vakken.

Effectiever vergaderen
Toch kan het altijd beter. Door bijvoorbeeld kortere lijnen tussen docenten onderling te maken. En – daarmee samenhangend – ook effectievere vergaderingen te houden, die niet over praktische mededelingen gaan die ook via de mail kunnen, maar echt over de leerlingen. De vergaderingen kunnen versterkt worden met inbreng van een expert van buiten. Eventueel kan een kleiner groepje docenten een ‘subvergadering’ houden.

Niet pochen
Dat het Fioretti Lisse zo’n goede afdeling MAVO heeft, weet nog niet iedereen. “Dat is ook Bollenstreeks: niet teveel pochen”, merkt een docent op. Meer bekendheid daaraan geven helpt kinderen en ouders een keuze te maken voor een school. Maar het geeft ook trots in een gemeenschap.
Lokale media hierover benaderen, is logisch. “Maar tegenwoordig zien mensen dat soort berichten op sociale media”, oppert een docent. “Zoals op Facebook-pagina’s als ‘Je bent een Lisser als’.”
Ook filmpjes van wat op Fio gebeurt, kunnen via social media verspreid worden. In fysieke zin zouden leerlingen iets van school mee kunnen krijgen. “Mensen gaan dan positiever over je denken”, stelt een docent. “Ze laten het thuis zien en praten erover.”

‘Het vuurtje aansteken bij de leerling’

Docent Arjan Stahlecker over hoe het Fioretti zich onderscheidt in onderwijsaanpak