Aan tafel over samenwerking in de regio

de sector aan zet

'Dorpsgekken' gezocht

Een Leidse regio die samenwerkt op cultureel gebied: het wil nog niet van de grond komen. Een netwerk van enthousiasmerende voortrekkers zou helpen. En dat Leiden in 2022 European City of Science wordt, is voor de regio een kans die niet mag blijven liggen.

Voor veel mensen in de Leidse regio is het simpel: zij zien zich als bewoners van een stedelijke agglomeratie. En toch is er op cultureel gebied nog veel te winnen op het gebied van samenwerking en ‘kruisbestuiving’. Een gunstige uitzondering vormden de Wolkersweken van afgelopen oktober. Maar áls dan bij zo’n gelegenheid de gemeentegrenzen vervagen, beklijft dat niet. En dat is jammer, want zo blijven mooie kansen liggen. Om de culturele uitwisseling tussen de verschillende gemeentes te versoepelen en te vermeerderen, maar ook om de regio als geheel naar buiten toe te profileren. Een voorbeeld van een lacune op kleine schaal: waarom loopt een inwoner van Voorschoten niet vanzelf, zonder zich gek te hoeven zoeken op internet, tegen het culturele aanbod in Leiden aan? En op veel grotere schaal: wordt de culturele potentie van de stad en haar omgeving nu wel voldoende benut en uitgevent, zowel landelijk als internationaal?

Wat is cultuur
De geserveerde maaltijd smelt in de mond, maar het onderwerp van gesprek blijkt een stuk taaier. De Leidse regio bestaat nu eenmaal uit totaal verschillende grootheden. Wat in een dorp cultuur is, mag in een stad algauw niet zo heten. En noodgedwongen liggen de ambities in de kleine gemeentes rond Leiden lager, omdat er domweg minder geld beschikbaar is.

Er is dus een probleem met de definitie van cultuur, en dan ook nog een enorm verschil in schaal. Kortom, over gelijkwaardige partners kun je niet spreken. En dan nog die wel heel lastige vraag: moet je inzetten op gelijkschaling van de cultuur in Leiden en de omliggende dorpen? Of juist identificeren wat elk aan moois te bieden heeft, en dat dan intact laten en versterken? Dat alles daargelaten, dringt zich telkens dat mooie vergezicht op: de grootse dingen die tot stand kunnen komen als expertise en fondsen worden gebundeld. Regionale samenwerking op bestuurlijk niveau is al jaren een heet hangijzer. Maar zou cultuur niet dé bindende factor kunnen zijn? Want waarom zou het culturele leven moeten stoppen bij de grens tussen Leiden en Oegstgeest?

Netwerk van voortrekkers
Maar wie is dan aan zet? De roep om een boegbeeld gaat over tafel. Een persoon of een club van statuur, die bereid is zich er stevig voor in te zetten. Sowieso zijn er voortrekkers nodig, sterker nog, een netwerk van voortrekkers. ‘Dorpsgekken’, worden ze liefkozend genoemd. Mannen en vrouwen die middenin het culturele leven van hun eigen gemeente staan, goede ideeën hebben, en bereid zijn er hard aan te trekken. En die elkaar meteen weten te vinden als zich iets voordoet waar de som groter zou kunnen zijn dan de delen. Bottomline: de sector zélf moet het doen en niet afwachtend naar de politiek kijken.

Eten in Oegstgeest

Hapklare brokken

 Een selectie van de meest pakkende quotes.

‘Regionale popbandjes kunnen niet op Leidse podia terecht’
‘Ik voel me geen Voorschotenaar maar een Zuid-Hollander.’
‘Amateurkunst is ook cultuur’
‘Iedereen kent Terug naar Oegstgeest, maar niemand weet waar het ligt.’
‘Je bent sneller in Amsterdam dan ergens in de eigen regio.’
‘Pas als ik in Leiden kom, zie ik wat daar te doen is.’
‘Er moet één cultuurambtenaar voor de hele regio komen.’
‘Is het eigenlijk erg om gewoon kneuterig te blijven?’

Zij zaten aan tafel

Mirjam Flik – Cultuurmakelaar Leiden
Lucien Geelhoed – Leiden Marketing
Femke Hameetman – kunsteducatie, MuseumLab en Mauritshuis
Jurrian Meijerhof – culturele studentenvereniging Prometheus
Arjen Pels Rijcken – collectiebeheerder
Jacowies Surie – kunstprojecten

En nu?

City of Science
Zoiets ontstaat niet zomaar ins blaue hinein. Er is een aanleiding nodig om zulk heilig vuur te doen ontbranden. Kijkend naar voorbeelden elders, is de conclusie dat evenementen met een veel weidsere uitstraling dan de eigen regio een perfecte incentive bieden. En laat er nu juist zo’n evenement in het verschiet liggen. In 2022 is Leiden European City of Science, een groot gebeuren waarin ook cultuur een belangrijke rol zal spelen. Over het hele jaar genomen zou de stad op een verdubbeling van het aantal bezoekers mogen hopen. Leiden zal kortom te klein zijn — een uitgelezen kans om er samen, als Leidse regio, invulling aan te geven. En dan rest ‘alleen nog maar’ de uitdaging om dat vast te houden voor de toekomst.

Twitter
Facebook