MKB!dee: 'Virtuele leermeesters'
Wie: Averell van den Bos
Functie: Projectleider
Probleem: De energietransitie vraagt om steeds meer gekwalificeerd personeel, terwijl er een groeiend tekort is aan leermeesters
Oplossing: 'Virtuele Leermeesters' maakt begeleiding mogelijk op afstand, waardoor er minder leermeesters nodig zijn
Projectpartners: Alanno BV, Werkgeversservicepunt Den Haag, ROC Mondriaan, TheServiceConcept.com | augmented reality, Kalisvaart Technisch Beheer en IW Zuid-Holland

Innovatieve oplossing kan energietransitie versnellen

‘Meekijken op afstand met virtuele leermeesters’

Via Augmented Reality een warmtepomp in elkaar zetten, terwijl op afstand een leermeester toekijkt. Het MKB!dee 'Virtuele Leermeesters' van Averell van den Bos maakt dit nu al mogelijk. Een opstapje naar meer? Wat Averell betreft kunnen we niet anders: "Anders worden we door de toekomst ingehaald."

Aantal leermeesters beperkt

"Als we niet heel snel zijn gaat het mkb de boot missen in de energietransitie. Er is veel operationele druk en daardoor ontbreekt het aan tijd en middelen om personeel goed op te leiden. Het is dus van het grootste belang om gekwalificeerde mensen snel naar het werkveld te begeleiden. Groot probleem is dat het aantal leermeesters beperkt is. Het Werkgeversservicepunt Den Haag en ROC Mondriaan waren daarom al geruime tijd op zoek naar een leermethode waarbij leermeesters op afstand kunnen meekijken terwijl leerlingen zich lesstof eigen maken. Bijvoorbeeld via Skype of WhatsApp."

Meekijken op afstand

"Het MKB!dee 'Virtuele leermeesters' is een innovatieve oplossing voor dit vraagstuk. Via Augmented Reality kunnen medewerkers in opleiding zelfstandig een skills-set aanleren. Daarvoor hebben we een virtuele opstelling van een warmtepomp van Itho Daalderop in een AR-bril geladen. Met behulp van Kalisvaart Technisch Beheer hebben we kennis uit het werkveld daaraan toegevoegd. De leerling kan vervolgens met allerlei opdrachten aan de gang. De leermeester is oproepbaar, kan realtime 'over de schouder van de leerling' meekijken en op afstand aanvullende informatie in de bril laden. Zo kan iemand stap voor stap nieuwe vaardigheden aanleren, terwijl de begeleiding beperkt kan blijven."

Behoorlijke investering

"Leerlingen gaan aan de slag met een HoloLens van Microsoft. Dat is een computer in de vorm van een bril, met een eigen processor, een batterij en met opslagcapaciteit. Met bovendien een klein schermpje waardoor je 3D kunt zien. Ook heeft de bril ingebouwde camera's om de omgeving in de gaten te houden. 'Virtuele leermeesters' is de applicatie die wij daaraan hebben toegevoegd. De bril kost zo'n 3.500 euro. Dat is nog exclusief de software en de content die moet worden toegevoegd. We hebben het dus wel over een behoorlijke investering."

Meerwaarde SMART maken

"Afgelopen jaar zijn tien leerlingen -- vijf van ROC Mondriaan en vijf van WSP Den Haag -- met deze AR-leermethode aan de slag gegaan. En de reacties zijn lovend. Iedereen ziet de meerwaarde ervan in. Het is bovendien ontzettend leuk om op zo'n hippe manier te leren. Alleen is het nu nog zaak om deze meerwaarde ook SMART te maken.

'Het is van het grootste belang om gekwalificeerde mensen snel naar het werkveld te begeleiden.'

Dat vraagt vanuit het werkveld om uitspraken over wat deze methode precies bespaart. Qua inwerktijd en trainingstrajecten, qua urenvermindering en vanwege faalkostenreductie, om maar wat te noemen. Leidt 'Virtuele Leermeesters' bijvoorbeeld tot foutloze montages? Daar gaan we komende tijd bewijzen voor verzamelen, liefst zo concreet mogelijk."

Nieuw ecosysteem nodig

"Tegelijkertijd is er in mijn optiek een heel nieuw ecosysteem nodig om dit verder te brengen. Zo moeten leermeesters in het onderwijs bereid zijn hun kennis blijvend in deze ontwikkeling te stoppen. Maar ook het bedrijfsleven moet structureel een duit in het zakje doen. Door kennis over hun technische systemen aan te leveren bijvoorbeeld, zodat wij die
kunnen verwerken tot leerstof in de AR-bril. En door die kennis up to date te houden. Want eenmalig investeren is niet genoeg, omdat nu eenmaal alles blijft veranderen. Via een continu scrum-proces moeten we het product als het ware samen doorontwikkelen: met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, brancheorganisaties als de OTIB, fabrikanten en het onderwijs. Via een op te richting stichting bijvoorbeeld, waarbinnen de verschillende partijen transparant opereren."

Opschaling is mogelijk

"De logische volgende stap is om dit concept groter te maken. Allereerst door nog meer leerstof in de ontwikkelde applicatie te stoppen. De gebruikers en leermeesters die de AR-bril getest hebben, hebben daar al een aantal suggesties voor gegeven. Ook opschaling naar andere gebieden is denkbaar, zodat het de energietransitie echt een boost kan geven. Denk aan virtuele leermeesters voor zonnepanelen of laadpalen: overal waar techniek bij komt kijken is dit mogelijk.

'Via Augmented Reality kunnen medewerkers in opleiding zelfstandig een skills-set aanleren.'

En het moet ook. We hebben immers een flexibele arbeidsmarkt nodig, met medewerkers die razendsnel kunnen anticiperen op nieuwe ontwikkelingen. Met medewerkers ook die een leven lang willen blijven leren. Met 'Virtuele Leermeesters' kan dat sneller. Mits we er wel in slagen om alle noodzakelijke partijen te committeren aan permanente doorontwikkeling van het product en de content."

Lange adem nodig

"Als dat ecosysteem er niet komt, dan kunnen we er natuurlijk altijd een commerciële applicatie van maken. Maar dat heeft absoluut niet mijn voorkeur. Dit is namelijk waar we, met die enorme energietransitie die zo hard nodig is, het verschil kunnen maken. Dan moet je het durven om eigenwijs te zijn en een lange adem hebben."

'Via een continu scrum-proces moeten we Virtuele Leermeesters als het ware samen doorontwikkelen.'