Samen Durven Delen Doen

Inzichten-tapas

45 workshops, verspreid over 7 locaties. Een greep uit de uitgebreide menukaart: van programmeren met robots tot spelenderwijs leren rekenen.

Programmeren in de klas – Beebots en Ozobots | Kleurrijk

Leren programmeren met kindvriendelijke robots

Programmeren klinkt eng voor wie er niet bekend mee is. ‘Dat zijn toch lange teksten die je eerst moet invoeren? En is het niet heel duur? Met de Beebot (een bij-robot) leren kleuters al programmeren. Je laat het kind op een letterkleed naar bijvoorbeeld de B gaan, door aan te geven hoeveel hokjes hij vooruit/achteruit en links/rechts moet. Zo is programmeren een deel van andere leeronderdelen. Ook tijdens een muziekles kun je leren programmeren door kinderen een algoritme te laten klappen.
Voor groepen 3/4/5 zijn er de Ozobots. En de hoogste groepen werken al met sensoren in Lego Mindstorms. Belangrijk is om duidelijke doelen per groep te stellen en een doorgaande leerlijn te ontwikkelen. Duur? Voor een gemiddelde school ben je met 1500 euro klaar. Plus wat gedrevenheid en interesse van één of meer leerkrachten. Een reactie van een deelnemer (dik in de 50): “Leuk, nu weet ik wat ik met die Beebots kan.”

Samen gevarieerd in beweging | het Windas

Variaties op de standaard gymles

Over de bok springen, touwklimmen, trefbal. Er is zoveel meer mogelijk in de gymzaal. Leerkrachten sport en beweging oefenden ermee.

Start met je thema | Startblok/Kleurrijk

Haal méér uit het spel van kinderen

‘Dat is toch maar wat gerommel?’, hoor je soms denken wanneer de leerlingen in de speelhoek met elkaar bezig zijn. Níet wanneer je er als leerkracht méér uithaalt. Het spel van de kinderen is een kapstok voor de leerkracht om het leren aan te reiken. Spelen ze apothekertje? Door pillen te tellen en te ordenen leren ze rekenen. Bedenk maar eens een thema en merk hoe leerlingen door zien, voelen, ervaren, horen en rollenspel nieuwe dingen leren. Elk kind op z’n eigen niveau en interesse. Met inzet van zintuigen leren kinderen meer en sneller dan als ‘droge stof’. Gebruik een prentenboek, een gereedschapskoffer, geluidsfragmenten, een toneelstukje of wandel met ze door de wijk. Leuker voor kind én leerkracht.

‘Leuk, nu weet ik wat
ik met die Beebots kan’

De flexibele ondersteuners, de smeerolie van de school | Windas

Zorg voor een heldere taakomschrijving

Rapporten schrijven, conciërgetaken, een klas opvangen van een leerkracht die in de file staat: als onderwijsassistent of ondersteuner moet je van alle markten thuis zijn. De invulling, de waardering en de beloning voor het vak verschillen sterk per school. Ondersteuners houden van variatie, maar zouden geholpen zijn bij een duidelijke taakomschrijving en kwalitatieve ondersteuning. Ze willen namelijk wel niveau leveren. Stelregel: is het op school goed geregeld, dan ben je echt een ondersteuner. Zo niet, dan doe je opeens directeurstaken. 

Het programma Bouw Tutorlezen kan de ondersteuners helpen. Het is een online interventie voor groep 2/3, die zich aanpast aan de leerling. Het kan uitval op lezen voorkomen en is erg geschikt bij dyslexie. Leuk is dat kinderen er thuis mee kunnen oefenen. 

Met Sprongen Vooruit | De Vlinder

Zo wordt rekenen leuker

Tafels, breuken, deelsommen: je kunt ze natuurlijk gewoon oefenen uit een werkboekje. Maar die rijtjes dagen leerlingen niet echt uit. Daarom is er nu ‘Met Sprongen Vooruit’. Deze methode zorgt ervoor dat leerlingen op een speelse manier hun rekenvaardigheden kunnen trainen. De materialen zijn aantrekkelijk vormgegeven en je kunt de spellen op drie niveaus aanbieden. Vier op een rij, de tafels leren door middel van een strategisch spel of een bal overgooien. De deelnemers van vandaag zijn al net zo fanatiek als de kinderen in de klas. “Ik wil geen fouten maken, ik wil winnen!” aldus een van de deelnemers. Leerkrachten van groep 6, Claire Perdijk en Judith Verduijn, volgden de cursus van vier dagdelen en maken bijna dagelijks gebruik van de methode. Perdijk: “Ik merk dat de leerlingen de tafels beter opslaan. En het mooie is: na een rekencircuit denken de kinderen dat ze een spelletjesmiddag hebben gehad, het motiveert ze echt. Ja, het is misschien een beetje flauw, maar ze gaan met sprongen vooruit!”
Meer weten? Kijk op www.metsprongenvooruit.nl of mail naar info@menne-instituut.nl.

Zonder woorden/The World Music Box | Willibrordus

Praten met muziek

Hoe communiceer je zonder woorden? Met spel en muziek met allerlei voorwerpen kan dat. Zo ontdekten deelnemers van deze workshop.

‘Kinderen moeten zich kunnen
inleven in een boek’

Leesbevordering bij kinderen en ouders | De Vlinder

Lekker chillen met een boek

Hoe krijg je het als ouder voor elkaar dat je kind zijn of haar favoriete televisieprogramma inruilt voor een uurtje lezen op de bank? En hoe zorg je er als leerkracht voor dat leerlingen het stillezen niet ervaren als ‘een moetje’? “Het is echt mogelijk om kinderen leesplezier bij te brengen”, aldus Louise Pieterman, leerkracht groep 1-2 van basisschool De Vlinder. “Vaak zie je dat leerkrachten alleen voorlezen tijdens de pauze, of nakijken tijdens het lezen; dat geeft een bepaald signaal af”, legt zij uit. “Kies er eens voor om aan het begin van de dag enthousiast te vertellen over een boek, of vraag kinderen een boek mee te nemen bij de thema’s van de zaakvakken.” Maar denk ook aan ‘de boekenkring’, waarin leerlingen hun leeservaringen uitwisselen, of een uurtje ‘chill-lezen’ op zachte kussens. Welke vorm je volgens Pieterman ook kiest, het voornaamste is dat kinderen zich kunnen inleven in het verhaal. Vraag kinderen naar hun ervaringen en met wie ze bijvoorbeeld mee konden leven of wat ze vreemd vonden. Kinderen vergroten hierdoor hun woordenschat, kunnen zich makkelijker uiten en… pakken zelf een nieuw boek uit de kast!

De familieklas | IKC De Ark

Ieder kind hoort erbij

Zoals de naam al zegt: in de familieklas werkt een kind aan zijn of haar (probleem)gedrag, samen met de leerkracht, een therapeut én de ouders. Die zijn er altijd bij. Op basisschool IKC De Ark in Vlaardingen zijn ze razend enthousiast over deze preventieve aanpak, waar elk half jaar zo’n vijf kinderen aan deelnemen. Directeur Berry Hakkeling: “Voorheen gingen deze kinderen naar het speciaal onderwijs, nu kunnen we ze binnenboord houden.” In de familieklas werken de kinderen uit groep 3-5 twee dagdelen per week, in een therapeutische setting, aan vooraf opgestelde doelen. Vaak zijn de gedragsproblemen gekoppeld aan gezinsproblemen. Veel van deze ouders zijn opvoedingsverlegen. Hakkeling: “Het baanbrekende is dat het echt een systeemaanpak is, we doen het met elkaar. We plakken geen pleisters meer, maar we voorkomen dat het een probleem wordt. Ieder kind heeft het recht erbij te horen, dat is onze missie. Kinderen zijn oprecht trots als ze hun doelen na een half jaar hebben behaald. Dit draagt bij aan het geluk van iedereen.”

‘Ieder kind heeft het recht erbij
te horen, dat is onze missie’

Mijn onderwijsinnovaties | IKC VanKampen

Een beetje lef en gewoon dóen

“Het mag niet mislukken, want ik kan het niet terugdraaien”, zegt Misja van Herp, directeur van basisschool VanKampen in Vlaardingen halverwege de workshop lachend. Hij is de grote aanjager van een aantal ingrijpende onderwijsinnovaties op zijn school. Het vijf gelijke dagen-model, flexibele vakanties, gepersonaliseerd leren, werken in clusters en blokken en personeel op basis van expertise. Om traditioneel onderwijs om te vormen naar onderwijs dat aansluit bij de vragen van deze tijd is niet niets. Het kostte dan ook vier jaar voorbereiding en sinds een half jaar is de school begonnen met een aantal pilots. Van Herp is vol vertrouwen: “Ik weet zeker dat dit gaat lukken. De eerste resultaten zijn zeer positief: het verhoogt nu al het leerrendement en de kinderen hebben beter inzicht in hun eigen leerproces.” Ook van plan om te innoveren? Volg deze zes tips:
1. Bezoek andere scholen die hiermee bezig zijn, maar formuleer eerst zelf een gedegen visie.
2. Begin! Als je wacht kan er heel veel niet.
3. Geef aan dat je het zelf ook niet altijd weet, dan gaat je team meedenken.
4. Je hebt de ruggensteun van je bestuur nodig.
5. Evalueer regelmatig en…
6. Heb lef!

Rots en Water | Kleurrijk

Sterker als individu in de groep

Beter voor jezelf opkomen. Pesten halt toeroepen. De cursus Rots en Water maakt kinderen weerbaarder en zelfbewuster. Zo ervaarden ook de volwassen deelnemers.

Begrijpend lezen, de zwarte bladzijde | De Violier

Leesplezier moet voorop staan

We gooien maar eens een knuppel in het hoenderhok: volgens Betty van Dam, directeur van OBS De Violier en Neerlandica, moet het vak Begrijpend Lezen in de huidige vorm onmiddellijk uit het onderwijsaanbod verdwijnen. Waarom? Daarvoor schetst Betty van Dam in vogelvlucht de geschiedenis van het vak Begrijpend Lezen. In 1992 bleek uit het PISA-onderzoek dat Nederland onderaan bungelde wat betreft leesonderwijs. Alle hens aan dek dus. Vervolgens bedacht een aantal ‘onderwijsgoeroes’ dat dit verbeterd kon worden door kinderen leesstrategieën aan te leren. Denk aan samenvatten, het plannen van leesgedrag, het beoordelen van een tekst op waarde. Maar na een aantal jaar bleek uit onderzoek dat er geen enkele samenhang is tussen leesstrategieën en Begrijpend Lezen en was het leesonderwijs in Nederland niet verbeterd. Van Dam: “Samenhang in een tekst wordt bepaald door bijvoorbeeld verbindings- en verwijswoorden. Dat heeft niets met leesstrategieën te maken, dat is gewoon taalonderwijs.” Wat moet je volgens haar nu doen? “Op de basisschool moet je vooral veel lezen met de kinderen. Op latere leeftijd kunnen leerlingen wel met leesstrategieën aan de slag.” Ter afsluiting geeft Van Dam dit mee: “Veel goeroes en methodemakers hebben zelf nog nooit voor de klas gestaan. Jullie zijn professionals. Als je denkt dat iets niet werkt: doe het niet!”

‘Jullie zijn professionals.
Als je denkt dat iets niet
werkt: doe het niet!’