Zo pakken we het aan!

Meer verbinding in de samenleving? We hoeven natuurlijk niet alles zelf te bedenken. Want goede initiatieven zijn er al in overvloed. Van trainingen verantwoord clashen tot een lesmethode om ingewikkelde thema’s bespreekbaar te maken in de klas. Negen inspirerende voorbeelden uitgelicht.

Verantwoord clashen.png

W!J-leert verzorgt trainingen voor het onderwijs

De kunst van verantwoord clashen

Soms zijn er uitspraken die over een morele grens gaan. En wat doe je dan. Zoek de confrontatie, maar doe dat met beleid. De kunst van verantwoord clashen is effectief nuanceren.

Verzin een uitspraak waar jij heel veel moeite mee hebt. Een uitspraak die pijn doet. Van het niveau: ‘Alle homo’s moeten dood’. En beeld je dan een rechte lijn in die loopt van een beetje over de grens tot heel erg over de grens. Dat is de morele grenslijn. Kies een plek op die lijn bij de uitspraken die jij en je collega’s hebben verzameld.

Wrijving
Dat is de basis van ‘Verantwoord clashen’, een concept van W!J-leert, een organisatie die in het onderwijs advies geeft en trainingen verzorgt op het terrein van de culturele en levensbeschouwelijke dialoog.
Leraren hebben vaak te maken met dergelijke extreme uitspraken, vertelt trainer Chantal Suisse van W!j-leert. En dan is het aan hen hoe zij daarmee omgaan. Wat doet een docent als er wrijving ontstaat? Laat hij het lopen, omdat hij moet werken aan het curriculum? Kan hij de confrontatie aangaan en de relatie goed houden?

Gesprek aangaan
Grenzen stellen of straffen helpt niet, is de ervaring van Suisse. Dan schiet een leerling in de verdediging en heb je geen dialoog. “De oplossing is effectief nuanceren”, aldus Suisse. “Door er een beeld naast te zetten, kan je het gesprek aangaan. En daarmee zet je ze aan het denken. Een beeld ernaast zetten zorgt er bovendien voor dat de relatie niet verslechtert. Maar in de praktijk zie je vaak dat je iemand toch corrigeert.”

Toestemming vragen
Voor effectief nuanceren zijn methodes. Storytelling bijvoorbeeld. Of omdraaiing. En er zijn essentiële vaardigheden nodig. Suisse: “Luisteren, uitvragen en echt het gevoel geven dat iemand gehoord wordt: het is allemaal heel belangrijk. Dan kan je toestemming vragen om er een nuance naast te zetten.”


‘De oplossing is effectief nuanceren.’


Alternatief
Effectief nuanceren zal steeds vaker nodig zijn, verwacht Suisse. “De maatschappij wordt complexer, de spanningen groter. Door een beeld naast het bestaande beeld te zetten hoop je dat de ogen open gaan. Dat biedt jongeren de mogelijkheid zelf te kiezen voor een alternatief. Dan beklijft het. Anders is het betuttelend.”

newsroom.jpg

Redactiespel Diversion kweekt begrip

Met ‘Newsroom’ de boze klassen in

Veel jongeren uit migrantengroepen zijn kwaad op de media. Ze vinden dat ze slechte pers krijgen en worden gestigmatiseerd. Het project ‘Newsroom’ van peer educator Diversion zet zich in om die kloof tussen journalistiek en boze jeugd te verkleinen, stelt ontwikkelaar Diewertje de Graaff.

Voor Newsroom gaan journalisten zelf naar de scholen toe, de klassen in. Zoals Bianca Palm, redacteur van het televisieprogramma Pauw. Zij legt de scholieren uit hoe de redactie te werk gaat, welke beperkingen zich voordoen en hoeveel moeilijke keuzes er moeten worden gemaakt.

Redactiespel
Om jongeren zelf te laten ervaren hoe lastig dat allemaal kan zijn, heeft Diversion een 'redactiespel' ontwikkeld. De scholieren moeten onder grote tijdsdruk beslissen of ze een bepaalde foto al dan niet zullen plaatsen. Of ze krijgen drie verschillende nieuwsfeiten gepresenteerd, waarvan er maar één kan worden geplaatst.


Wat is de juiste journalistieke keuze?


Drie nieuwsfeiten
Uit het spel blijkt dat het inderdaad lang niet altijd vanzelfsprekend is wat de 'juiste' journalistieke keuze is. Vooral de keuze die gemaakt moet worden tussen drie concurrerende nieuwsfeiten blijkt uitermate lastig. Kies je voor 54 doden als gevolg van een aanval op een militaire basis in Jemen? Voor 19 doden door een bomaanslag in Bangkok? Of voor de vondst van een afgehakt hoofd in Amsterdam? En waarom precies?

Door inzicht te bieden in de redactionele werkwijze en besluitvorming wil Diversion meer begrip voor de manier van werken media te kweken. Juist in de schoolklassen met de meeste boosheid en pijn.

Met ekaar Bosschenaar kopie.png

‘Met elkaar Bosschenaar’

‘Radicalisering is een probleem van iedereen’

De wereld staat in brand. Maar broeit het ook in Den Bosch? Spelen radicalisering, discriminatie en polarisatie ook een rol in deze stad? Burgemeester Ton Rombouts wilde de temperatuur meten in zijn stad. Maar hoe doe je dat?

“Kijk, Den Bosch is een Triple A stad”, glimlacht Rombouts. “Eigenlijk hebben we het hier best goed. Grote problemen, zoals die in andere steden spelen, lijken een beetje langs ons heen te gaan.” Maar na de aanslagen op Charlie Hebdo en in Parijs wilde Rombouts weten wat er in ‘zijn’ wijken speelde. Was er in Den Bosch ook sprake van radicalisering? Hij besloot daarop een bijeenkomst te organiseren met veertig lokale partners: met vertegenwoordigers van welzijnsorganisaties, woningbouwverenigingen, de politie, professionals uit het onderwijs, een vertegenwoordiging van voetbalclub FC Den Bosch en met ambtenaren van de gemeente zelf.

Ervaringen delen
In die eerste bijeenkomst kwamen de partners tot de conclusie dat het best meeviel met die radicalisering. Maar zij voelden ook: we zijn allemaal op allerlei gebieden met integratie bezig en we moeten die ervaringen meer met elkaar delen. Daarop besloot men het netwerk ‘Met elkaar Bosschenaar’ op te richten. Het werd tijd voor een positief geluid.


‘Ik wil niet meer dat negativiteit overheerst’


Korte lijnen en voelsprieten
Natuurlijk is het niet alleen rozengeur en maneschijn in Den Bosch. Ook in deze stad vinden explosieve incidenten plaats. ‘Flitsmomenten’, zoals Rombouts ze noemt. Een betrekkelijk klein incident kan uitgroeien tot iets groots als er een langer smeulend ongenoegen onder de oppervlakte ligt. “Maar het mooie is: door het netwerk ‘Met elkaar Bosschenaar’ is radicalisering een probleem van iedereen geworden. Onderwijs, welzijn, woningbouw, moskeeën: we zijn verbonden met elkaar.”

Sneeuwbal
Voor hem geen nota’s die in een la verdwijnen, maar korte lijnen, duurzame verbinding en voelsprieten in de wijken. Rombouts: “Het netwerk is niet van de gemeente, maar van de mensen die bezield hebben gezegd ‘ik wil niet meer dat negativiteit overheerst’. Dat is de sneeuwbal die is gaan rollen.”

Podum voor iedereen.jpg

Deventer Schouwburg: Het podium voor iedereen!

Op zoek naar de ‘grenzeloze participatie’

Hoe zorg je er als schouwburg voor dat je midden in de samenleving staat? Dat alle inwoners van de stad zich herkennen in jouw programmering en dat iedereen er graag komt? Doe dan als schouwburgdirecteur Alex Kühne: zet je deuren wagenwijd open.

De Deventer Schouwburg hanteert drie programmalijnen: de theatervoorstellingen, de commerciële projecten én Podium van de Stad. Die laatste poot staat symbool voor de richting die het theater op wil. “Traditioneel gezien is het aanbod van een theater vaak aanbodgestuurd, maar de tijden zijn veranderd. Wij willen een vraaggericht theater zijn”, vertelt Kühne. Hoe? “We hebben allereerst de inwoners gevraagd om een goed idee. Wat willen Deventenaren graag zien of doen? Vervolgens vroegen we of zij het zelf konden produceren en hoeveel publiek ze verwachtten.

Nieuwe groepen binnen
Met financiële ondersteuning van onder andere Stichting DOEN organiseert De Deventer Schouwburg nu zo’n tweehonderd activiteiten per jaar. Kühne: “Dat is een enorm succes. We krijgen hele nieuwe groepen binnen. Denk aan de Molukse gemeenschap, vrouwen uit West-Afrika, maar ook jazzliefhebbers en ouderen.”


‘De stad moet haar eigen voorstellingen kunnen selecteren.’


Ja zeggen
In de eerste jaren heeft De Deventer Schouwburg vooral geïnvesteerd in de programma’s zelf. Nu zijn deze financieel gezond. Kühne: “Daarom investeren we nu voornamelijk in onze vier Stadsprogrammeurs die helpen de programma’s kwalitatief beter te maken. Mijn motto is: ‘Zeg overal ja tegen’ en ik ben zo blij dat we deze weg zijn ingeslagen. Het werkt. De schouwburg leeft weer: we hebben 17 werkgroepen, bestaande uit 140 vrijwilligers die naast het ontwikkelen van hun eigen programma ook de artiestenfoyer, de techniek- en marketingafdeling versterken.”

Het mooie is dat deze mensen niet alleen verbonden zijn met de programma’s, maar ook ambassadeurs van De Deventer Schouwburg zijn geworden. Kühne’s droom voor de toekomst? “De stad moet haar eigen voorstellingen kunnen selecteren. Je moet wel durven om die mensen hun eigen keuze te laten maken. Maar we gaan het doen: we zijn op zoek naar de grenzeloze participatie.”

Dare to be grey2.png

Hoe houd je jong publiek langer dan een like-klik warm?

‘Dare to be grey’ zoekt contact met jongeren

Extreme standpunten doen het goed. Ze bekken lekker omdat ze geen last hebben van vervagende nuances. ‘Dare to be grey’ heeft verschillende campagnes bedacht om dat zwart/wit-denken tegen te gaan, maar jongeren bereiken ze nauwelijks. Wat te doen?

‘Dare to be grey’ is een initiatief van Utrechtse studenten. Met video- en fotoseries, een online platform en schoolprojecten willen ze de 'grijze meerderheid' een stem geven. Maar wat blijkt: mensen van 35 jaar en ouder worden veel beter bereikt dan de beoogde doelgroep, jongeren tussen 16 en 30 jaar. Daarom vraagt Rick Knol de deelnemers aan zijn sessie om hulp.

Levenservaring
Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. Maar hoe houd je ze langer dan een like-klik warm voor de zaak waarvoor je strijdt? De vraag komt op of dat niet teveel gevraagd is, omdat de bedoelde groep zich van nature in een levensfase bevindt van zwart/wit-standpunten. Om genuanceerd te kunnen denken moet een mens levenservaring hebben vergaard.


Zet de jongeren zelf aan het stuur.


Grijs of kleurig?
Als ander lastig punt wordt benoemd dat je met zwart/wit nu eenmaal gemakkelijker scoort dan met grijs. Een kleurig boeket zou een aantrekkelijker vaandel zijn om je als jongere onder te scharen. Toch vindt Knol dat het 'grijs' uit de slogan de lading het beste dekt.

Jongerenafdeling
Een advies dat veel instemming krijgt: zet de jongeren zélf aan het stuur. Voor veel jongeren van die generatie is het veel minder een punt dan wordt gedacht, die drinken gewoon samen een colaatje. Praat met die jongeren, geef ze het woord om te zien wat nodig is en wat niet, en op welke manier zij er zelf mee bezig willen zijn. Een aparte jongerenafdeling van ‘Dare to be grey’ zou daarvan de uiterste consequentie kunnen zijn.

Stay Human geeft tips and trics

Zo bouw je een werkzame coalitie

Hoe organiseer je een duurzame en 'werkzame' relatie met supporters van je campagne? In een tijd waarin online een like snel gegeven is, is persoonlijk commitment voor initiatieven soms ver te zoeken. Het lukte Stay Human meer dan 50 organisaties aan zich te binden. Maar hoe maak je de stap van een sympathieke naar een functionele houding ten opzichte van jouw initiatief? En hoe creëer je een win-win situatie binnen een coalitie van zeer diverse organisaties? In deze korte film legt Jorrit Hoekstra uit hoe zijn organisatie dat aanpakt.

Rotterdam DSC_4106.jpg

Rotterdam: Niet praten maar aan de slag

‘We moeten erkennen dat discriminatie bestaat’

In Rotterdam wordt veel aandacht besteed aan het tegengaan van arbeidsmarktdiscriminatie. Het Platform tegen arbeidsmarktdiscriminatie, een samenwerkingsverband van Rotterdamse werkgevers, speelt hier een belangrijke rol in. Doel: verbinding in de samenleving en inclusiviteit.

Het Rotterdams Platform tegen arbeidsmarktdiscriminatie wil kennis delen, inspireren en innoveren. De gemeente is betrokken als initiator en deelnemer, maar trekt de kar niet. Delilah Sarmo van RADAR, het anti-discriminatie bureau dat het Platform coördineert en ondersteunt, legt uit. “Het eigenaarschap ligt expliciet bij de werkgevers, die club van veertien voorvechters. Zij stellen doelen en maken afspraken over wat ze willen verbeteren in de hun organisatie. Nationale Nederlanden is bijvoorbeeld een van de partners. Deze organisatie stelde al twee keer hun kantoor beschikbaar voor een bijeenkomst. Nationale Nederlanden is doortastend in het tegengaan van arbeidsmarktdiscriminatie, is bijvoorbeeld dolblij met een nieuwe werknemer van 62. Omdat hij zoveel ervaring meeneemt. Daar kunnen we allemaal nog wat leren. Gelukkig delen ze die verhalen.”

Behoefte-inventarisatie en QuickScan
In het Platform ontvingen de Rotterdamse doeners veel geluiden van werkgevers die problemen ondervonden bij het tegengaan van arbeidsmarktdiscriminatie. Daarom heeft RADAR een behoefte-inventarisatie gehouden onder werkgevers. Sarmo: “Waar hebben werkgevers behoefte aan? Welke vragen leven er? Wat belemmert hen om iedereen op de arbeidsmarkt gelijk te behandelen? Die inventarisatie heeft veel informatie opgeleverd waardoor we onze doelgroep, de Rotterdamse bedrijven, beter kunnen adviseren. We leveren ook advies en geven workshops voor HR-managers en directieleden. Het is ook mogelijk om een QuickScan te doen. Daarmee weet je heel snel hoe je er als bedrijf voor staat.”


‘We willen meer bedrijven bereiken en bewustwording bevorderen.’


Samen sterk
Waarom heet het Platform eigenlijk geen ‘Platform vóór kansen en diversiteit’, maar wel tégen arbeidsmarktdiscriminatie. Beleidsadviseur Corrie Wolfs van de gemeente Rotterdam heeft hier een helder antwoord op. “Veel discriminatie is onbewust, niet intentioneel. Het is een menselijke neiging om je met mensen te omringen die op je lijken, ook op de werkvloer. Maar op die manier sluit je mensen uit die anders zijn, maar niet minder waardevol. Dit is zo lastig te bestrijden.”

Bewustwording belangrijk
Daarom is bewustwording zo belangrijk, stelt Wolfs. “We moeten erkennen dat discriminatie bestaat. En dus gebruiken we het woord discriminatie ook zo prominent, om mensen eraan te blijven herinneren. Op de arbeidsmarkt worden veel groepen aan de kant gezet. Dit is voor de mensen zelf enorm vervelend, maar het is ook een economische aderlating. Het is noodzakelijk dat iedereen participeert. En daarom faciliteert de gemeente het Platform en zijn we zelf deelnemer. Gelukkig heeft het Platform grote bedrijven aan zich weten te binden, samen maken we ons sterk tegen arbeidsmarktdiscriminatie.”


‘We leren van elkaar en dragen uit waar we voor staan.’


010 Inclusief
Sinds kort heeft het Platform de slogan ‘010 inclusief’ gelanceerd. Om nog meer te laten zien dat Rotterdam wil gaan voor inclusief werkgeverschap. 010 Inclusief staat gelijke kansen, voor man en vrouw, jong en oud en ongeacht afkomst, huidskleur of seksuele voorkeur. Sarmo: “We leren van elkaar en dragen uit waar we voor staan. En nu willen we meer bedrijven bereiken en bewustwording bevorderen.”

‘Kunnen wij u helpen?’

Speeddate met fondsen

Wat kunnen VSBfonds, Oranje Fonds, Stichting Doen en het Fonds voor Cultuurparticipatie voor jou doen als jij ideeën of plannen hebt die bijdragen aan meer verbinding in de samenleving? Kort filmverslag van de ‘Speeddate met fondsen’ tijdens de bijeenkomst ‘Verbinding in de samenleving’.

Helden van De Wil in actie

Nederland schuldenvrij?

De Wil is een burgerkracht initiatief, onder andere om de toenemende burgerschuld in Nederland een halt toe te roepen.

In een aantal steden is op initiatief van ADG dienstengroep contact gezocht met de burgemeester en het voorstel gedaan om samen met ondernemers de stad schuldenvrij te maken. Als de burgemeester toehapt volgen er bijeenkomsten met ondernemers, voorzitters van ondernemersverenigingen, directeuren van grote bedrijven en de burgemeester zelf. Zij worden uitgenodigd hun maatschappelijke rol te pakken en hun handtekening te zetten onder een plan van aanpak.

Weten hoe dit uitpakt? En waar De Wil voor staat? Neem dan contact op met de ADG Dienstengroep, info@adgdienstengroep.com. Weten waar De Wil voor staat? Bekijk dan dit filmpje.