Informatievoorziening

Informatievoorziening

Noord-Nederland

8 oktober 2018

Onder de loep

Leeuwarden | Maatwerk maakt meer meedoen mogelijk

De huidige dienstverlening aan kwetsbare burgers is te complex. Aanbod wordt te vaak bepaald door de geldstroom waaruit het gefinancierd wordt, in plaats van door de hulpvraag. De City Deal Eenvoudig Maatwerk keert dat om.

Stel je voor: een gezin met twee kinderen waarvan beide ouders in ontwikkeltrajecten zitten. Vader kan weer meedoen aan de samenleving dankzij vrijwilligerswerk, waar hij bovendien leert over zijn competenties: hij blijkt goed te zijn in groenvoorziening. Moeder heeft meer opvoedvaardigheden dan vader, maar was er op haar 27e juist eindelijk klaar voor om een opleiding te starten. Hoe regel je dan de kinderzorg?

In zo’n geval is maatwerk nodig. Om dat te vergemakkelijken, vormden acht steden samen met vier ministeries de City Deal Eenvoudig Maatwerk. Doelen: meedoen mogelijk maken, kwetsbare mensen vitaler maken en effectievere ondersteuning bieden voor hetzelfde geld. “Om die doelen te bereiken, moeten we de steun vanuit gemeente ontschotten”, vertelt Marloes Schreur namens deelnemende gemeente Leeuwarden. “We bekijken nu eerst waarom de hulp nodig is, wat het rendement van steun zal zijn en hoe de bewoner zelf een bijdrage kan leveren.”

Van de gemeenten vergt dit dat ze nieuwe handelingsruimte pakken. “We dachten dat we ministeries vaak nodig zouden hebben bij knellende wet- en regelgeving, via de zogenoemde Rode Knop-procedure. Maar dat blijkt reuze mee te vallen.” Andere handelstip: de omgekeerde toets. Niet beginnen, maar eindigen bij letter van de wet. “Kijk eerst wat effect je wilt bereiken en dan hoe je het kan legitimeren: is het ethisch te verantwoorden? Bekijk daarvoor ook met welk doel de relevante wet ooit is opgezet. We moeten ons minder druk maken om precedentwerking, er ligt een mandaat voor ongelijke behandeling.”

Op termijn is het de uitdaging te leren patronen te herkennen, voegt landelijk projectleider Pieter Hilhorst toe: “Je behandelt eerst individuele casussen, op een moment ontstaat daar een patroon in. Dan behandel je ze niet meer apart. Zo voorkom je dat er te veel op het bordje van de wijkteams komt.”

In het geval van het voornoemde gezin wilde de gemeente beide waardevolle trajecten niet onderbreken. De oplossing: maak dat van de vader tot het participatietraject dat het niet in de letter, maar in de geest eigenlijk wel al was. Dan kunnen de ouders toegang krijgen tot reguliere kinderopvang en -toeslag. Het werkt: de moeder is nu bijna afgestudeerd. In Leeuwarden bespaarden 24 van dergelijke maatwerk-casussen bij elkaar 2 ton, ruim 8.200 euro per casus.

Tip

Beoordeel een maatwerk-plan niet naar kosten, maar naar rendement. Kijk ook naar de kosten die opdoemen als je het plan níet uitvoert.

Reactie

“Graag toolbox voor kleine gemeenten”

“Ik zie dat wij als kleinere gemeente dit soort dingen wel al doen, maar minder gestructureerd en gemonitord, omdat we daarvoor mankracht missen. En slagkracht richting grote instanties, zoals verzekeraars. Voor ons zou het handig zijn als er vanuit City Deal een toolbox beschikbaar zou komen met een monitorsysteem dat wij ook kunnen gebruiken. Of een manier van werken voor resultaat-budgetten die we kunnen overnemen, bijvoorbeeld met training voor omgekeerd toetsen.”

Ties Buimer (beleidsmedewerker gemeente Heerde)

In het kort

Zwolle | Platform voor vroegsignalering verward gedrag

Zwollenaren met een niet-aangeboren hersenafwijking krijgen de regie over hun leven terug. Een nieuw platform dat de mensen om hen heen verbindt – denk aan familie, vrienden, buren en andere mantelzorgers – helpt daarbij. OZO Verbindzorg zette het platform zo op dat betrokken professionals en niet-professionals elkaar snel kunnen informeren. Zo kunnen zij bij verslechtering van de situatie meteen handelen en komt verward gedrag eerder in beeld. De naaste betrokkenen kennen de persoon immers beter en weten beter wat goed voor hem of haar is.

Onder andere de huisarts, het ziekenhuis en transferverpleegkundigen kunnen het netwerk rond een persoon wijzen op het platform. Met de via het platform beschikbare kennis kunnen betrokkenen in samenspraak bepalen wat verder gedaan kan worden en welke rol de gemeente hierin moet spelen.

Een pilot in de regio Zwolle draait nu een half jaar. Met de inzet van het informele netwerk staat de zorg dichter bij persoon. Ook is het veel goedkoper dan professionele zorg, die hiermee deels voorkomen kan worden.

Tips

  • Breng mensen in een gebied bijeen om samen te werken en stop daar energie in. Dan is het draagvlak voor financiering groter.
  • Werk alleen met mensen die ook echt bereid zijn tot samenwerking.

In het kort

Eindhoven, Utrecht | Nieuw instrument meet ‘wat telt’ voor inwoners

Samen met hun wijkteams en kennisinstituut Movisie ontwikkelden de gemeenten Eindhoven en Utrecht monitorinstrument Wat Telt. Beleving van inwoners staat centraal: zij kunnen aangeven welke leefgebieden zij belangrijk vinden, of het ze per gebied goed of slecht gaat en welke doelen ze stellen. Eisen aan het instrument: voor uitvoeringsorganisaties en gemeenten moest het informatie opleveren en zicht bieden op de resultaten van de wijkteams; voor zowel inwoners als ondersteuningsprofessionals moest het behulpzaam zijn. Bijzonder is de ontwikkeling via co-creatie tussen twee gemeenten, uitvoerende teams, professionals en betrokken inwoners.

“We merkten hoe belangrijk het met zoveel input en betrokkenen is om meteen aan het begin gezamenlijke uitgangspunten te formuleren”, vertelt Sanneke Verweij van Movisie. “Risico is dat zo’n meetinstrument snel te groot wordt, terwijl we de administratielast laag wilden houden. Onderscheid maken tussen need to know en nice to know is dus essentieel. Daar grepen we in de ontwikkeling steeds op terug.”
Eindhoven en Utrecht hebben na een pilotfase besloten het instrument in hun wijkteams te gaan gebruiken.

Tip

Leg al aan het begin gezamenlijke meetdoelen vast, dat scheelt later discussie.

Navigatie