Relatie met onderwijs

Relatie met onderwijs

Midden-Nederland

24 september 2018

Onder de loep

Utrecht | Hulp op mbo voor studenten met psychische klachten

MBO Utrecht probeert de aansluiting tussen school en hulpverlening te verbeteren door studenten met psychische problemen al vroeg in beeld te krijgen en te ondersteunen. Studenten zijn op school geen patiënt, maar student. Niet het zorglabel staat centraal, maar wat de student kan.

Vijftien studenten met problemen heeft deze mbo-school in het eerste jaar begeleid. Zij ervaren hinder in het leren, stuiten op onbegrip bij medestudenten of docenten en hebben moeite met integratie in het arbeidsproces, vaak al in de stages. MBO Utrecht werkt hiervoor samen met Academische werkplaats Transformatie Jeugd, Trimbos, buurtteams van Lokalis, de Universiteit van Utrecht, de gemeente, U to be heard en de Hogeschool Utrecht.

“Ons doel is dat de studenten hun studie kunnen afronden”, zegt Jacques Verheijke van het kenniscentrum sociale innovatie van MBO Utrecht. “De ondersteuning is aanvullend en vindt op school plaats.” Daar is ook het buurtteam gehuisvest. Hierdoor kan makkelijk geschakeld worden.

De studenten krijgen regelmatige, individuele begeleiding. Dat vraagt een pedagogische relatie en de docenten en zorg moeten goed schakelen. Een stappenplan helpt de docent met praktische tips voor bijvoorbeeld monitoring of gesprekken met de leerling. Er wordt gebruik gemaakt van de methodiek begeleid leren, die op elke school afgestemd moet worden.

Begeleide studenten kunnen ervaringen uitwisselen in een bondgenotengroep. Niet als therapie, maar om ze te laten ervaren dat ze niet de enige zijn met bepaalde problemen.

Bijzonder is de samenwerking met de wetenschap. Ervaringen met de vijftien leerlingen gaan naar onderzoekers; hun resultaten worden meteen aan de praktijk doorgegeven. Een student Social Work onderzoekt nu waarmee een student met psychische problemen rekening moet houden tijdens een stage.

Reactie

‘Van twee werelden één maken’

“Ik vind de methodiek begeleid leren interessant. Ik weet van het samenwerkingsverband Kennemerland dat psychische problemen een thema zijn. Vooral in het voortgezet onderwijs. De vraag is dan telkens: hoe maak je afspraken met het onderwijs? Hoe maak je van twee werelden één? Wat is nou echt innovatief hieraan? Ik wil er nog wel meer over weten.”

Karen Bruijns (gemeente Velsen)

Onder de loep

Alkmaar | Wijkleerbedrijf: leren en activeren ineen

Mensen met afstand tot de arbeidsmarkt worden geactiveerd, mbo-leerlingen niveau 2 kunnen stagelopen en wijkbewoners krijgen hulp aan huis. Drie vliegen in één klap. Dat is het idee achter het wijkleerbedrijf in Alkmaar-Zuid. Opgezet door de gemeente, zorginstelling NiKo en Calibris.

Het idee voor het wijkleerbedrijf ontstond nadat de wijkcentra enkele jaren geleden sloten en er een tekort aan stageplaatsen voor mbo-leerlingen was, terwijl de vraag naar informele zorg steeg. In het kader van het maatschappelijke project Goede Buur werd het wijkleerbedrijf bedacht. Het plaatselijke Horizon College verzorgt het onderwijs.

Deelnemende leerlingen hebben indicatie voor passend onderwijs. Een coördinator kijkt welke wijkbewoners behoefte hebben aan zorg en waar de potenties van de leerlingen liggen. Dat kan ook aandacht voor kinderen in een overbelast gezin zijn, of ondersteuning bij een wijkactiviteit. Enerzijds worden leerlingen zo naar werk toe geleid, anderzijds is de gemeente geholpen met activering van wijkbewoners.

Kenmerken van het wijkleerbedrijf zijn onder andere regelmatige individuele begeleiding en werken met weektaken. Een leerling krijgt eerst een met de coördinator, waarin de potenties worden bekeken. Daarna vindt een klikgesprek plaats met de hulp-vragende bewoner, die via een flyer op deze mogelijkheid is gewezen. Vervolgens gaat de leerling bij de bewoner aan de slag.

Financiering van dit traject gebeurt vanuit onder andere zorginstelling NiKo, gemeentesubsidie en Wmo-geld. Het eerste jaar leverde 30 diploma’s op en 7.000 informele hulpuren. In februari 2019 begint een nieuwe ronde, dit maal met een groep volwassenen met grote afstand tot de arbeidsmarkt. NiKo en de Zorgcirkel (thuiszorg) verzekeren dat ze elk vijftien mensen zullen aannemen na het traject.

Tips

  • Kies voor een vast rooster voor stages, maar laat leerlingen schooluren zelf bepalen.
  • Zet alleen een wijkleerbedrijf op in wijken met een grote hulpbehoefte.
  • De hulp mag niet formele zorg vervangen.

Reactie

‘Kleinschalig en persoonlijk is goed’

“In Schiedam hebben wij de kansenfabriek, maar dat is zonder het ROC. Dat is interessant aan het wijkleerbedrijf. Leuk is ook dat het kleinschalig is en een persoonlijk aanbod kent. Ik vraag me wel af waarom het ROC dit zelf niet biedt. Je krijgt nu toch een soort speciaal onderwijs. Waarom kunnen grote traditionele instellingen dit niet en wijkorganisaties wel? En wat gaan die instellingen zelf dan doen?”

Laurens Steerneman (gemeente Schiedam)

In het kort

Rotterdam | Toegankelijker onderwijs voor meervoudig beperkte kinderen

In Rotterdam maken ‘leerrechtpilots’ onderwijs toegankelijk voor kinderen met een psychische, verstandelijke of lichamelijke beperking. Lang niet al deze kinderen volgen onderwijs: in schooljaar 2016-2017 hoefden 313 kinderen in Rotterdam vanwege hun beperking niet naar school. Terwijl uit gesprekken in kinderdagcentra bleek dat veel van de ouders dat wel wilden voor hun kind.

Enthousiaste scholen, het samenwerkingsverband passend onderwijs, jeugdzorginstellingen, MEE en de gemeente zetten de pilots op, in nauwe samenwerking met kinderdagcentra. Soms wordt het onderwijs daar gegeven, soms komt het kind naar een school. “Het gaat om kinderen die meestal ernstig meervoudig beperkt zijn en fulltime zorg nodig hebben”, vertelt Jobien Nienhuis van de gemeente. “De vijftig kinderen die nu deelnemen ontwikkelen zich echt. Ze herkennen nu cijfers, kleuren, letters. Eentje kon na enkele weken al lezen. Die volgt nu taallessen in een klas in het speciaal onderwijs.”

Hoe positief de resultaten ook zijn, het project kan vanwege regelgeving en financiering nog niet worden uitgebreid. “We lobbyen in Den Haag om meer ruimte en financiële armslag.”

Tips

  • Leg je niet neer bij vrijstelling van de leerplicht vanwege psychische of lichamelijke beperkingen. Ieder kind heeft recht op onderwijs.
  • Leg de verbinding tussen kinderdagcentra en onderwijsinstellingen en kijk per kind wat mogelijk is.

Navigatie