Relatie met onderwijs

Relatie met onderwijs

Noord-Nederland

8 oktober 2018

Onder de loep

Groningen | Eerste hulp bij ADHD

Druk en dwars gedrag onder kinderen van 6-12 jaar wordt onnodig vaak gemedicaliseerd. Terwijl het effectiever is én voor het zelfbeeld van het kind beter om ouders en leerkrachten te leren ermee om te gaan.

Vooroordelen genoeg over ADHD. Het zou erfelijk zijn (daar is de wetenschap niet over uit), zou druk gedrag veroorzaken (het is alleen de naam die we eraan gegeven hebben) en zou te verhelpen zijn met medicatie die ook de schoolprestaties zou verbeteren (volgens recente onderzoeken niet gegarandeerd). Bovendien krijgen kinderen krijgen de diagnose ADHD steeds makkelijker. Dat stelt Druk en Dwars, een initiatief van de Hanzehogeschool, de Rijksuniversiteit Groningen en 6 Groningse gemeenten om die trends tegengaan.

“We zijn niet tegen medicatie an sich, wel tegen het gemak waarmee het voorgeschreven wordt,” stelt universitair hoofddocent Laura Batstra. “We staan een pedagogisch-sociologische visie voor.” Ten eerste middels hulp aan leerkrachten en cursussen voor ouders. Daarvoor is geen kind-gebonden psychiatrische diagnose nodig. “Voorheen was hulp zonder diagnose vloeken in de kerk. Je moest eerst precies weten wat er met een kind aan de hand is. Alsof een label je dat vertelt. Voor ouders biedt zo’n label weliswaar houvast: het lijkt te verklaren waarom hun kind lastig en druk is. Maar dat is onterecht én geeft het kind onnodig het idee: jouw hersenen zijn ziek.”

Voor de leerkrachten is er zelfhulpmethode Druk In De Klas (VU). Ouders krijgen een groepscursus aangeboden met tips te krijgen over opvoeding, zelfzorg en omgaan met lastig én gewenst gedrag. Huisartsen kunnen hiernaar doorverwijzen.

“Ten tweede willen we druk en dwars gedrag weer normaliseren, want onder de sociale druk van de maatschappij om ons mooi te presenteren, erkennen we te weinig dat opvoeden nu eenmaal soms ook worstelen, aanklooien en zwaar is. Dat hoeft niet perse ADHD te zijn.”

Tips voor ambtenaren

  • Geïnteresseerd voor jouw gemeente? Je kunt deelnemen aan een ouderbegeleidingscursus van Druk en Dwars en zien of het wat voor je is.
  • Zet je ook zo’n oudercursus op, laat huisartsen dan daarnaar verwijzen. Zo voorkom je mogelijk onnodige medicatie.
  • Benader pedagogisch onmachtige ouders die je moeilijk op cursus krijgt individueel.

Reactie

“Mag breder opgezet”

“Dit is een toegankelijke manier om het over ADHD te hebben. Ze hebben goed gekeken waar de problematiek vandaan komt. Deze aanpak zou van mij breder opgezet mogen worden, ook buiten Groningen dus. Assen wil graag investeren in voorliggende veld, daar is dit ook interessant voor. Verder ben ik benieuwd hoe we de psychiatrie erbij kunnen betrekken.”

Ammer Dragstra (gemeente Assen)

In het kort

Amersfoort | Zorg en onderwijs samen aan thuiszitterstafel

Leerplichtige jongeren in de regio Amersfoort hoeven minder vaak nog thuis te zitten. Om dit te bereiken hebben de regiogemeenten, de samenwerkingsverbanden en de GGD (jeugdartsen) een beoordelingstafel opgezet. Gebruikelijk is dat de gemeente ouders die kinderen hebben met deelnameproblemen doorverwijst naar de jeugdarts. Die doet de beoordeling en geeft de uitslag door aan de gemeente. Maar in Eemland zitten de betrokken partijen nu aan één gesprekstafel en doen ze samen de beoordeling. Zo bekijken ze het thuiszitten vanuit medisch en onderwijsoogpunt tegelijk. Dat is bijzonder, omdat de procedure binnen de wet moet passen. Daarom vergde deze aanpak extra voorbereiding.

Ouders van een kind dat om medische of psychosociale redenen vastloopt, kunnen dit nu samen met de GGD en het onderwijs aanpakken. Een vrijstellingsverzoek voor de leerplicht komt altijd eerst op de beoordelingstafel, in deze regio sinds dit schooljaar. Gemeente en onderwijs krijgen nu beter zicht op de groeiende problematiek van thuiszitters.

Tips

  • Richt je als gemeente op je eigen jongeren. Leerlingen die uit andere gemeenten naar scholen in jouw gemeente op school gaan, vallen onder regels van die gemeenten.
  • Begin al bij de voorschool, bij het instapmoment voor het basisonderwijs, met het bespreken van de (potentiële) thuiszitters. Samen met de overstap naar voortgezet onderwijs heb je zo in de hele leerplichtperiode alle kinderen in beeld.

In het kort

Enschede | Zorg naar het kind, in plaats van andersom

Op zes scholen in Enschede lopen sinds dit schooljaar dagelijks jeugdhulpverleners rond. Zo kunnen zij, in overleg met school en ouders, sneller en meer preventief problemen aanpakken. Dat verkleint de kans op latere zware, dure ondersteuning. En het mooiste: kinderen zien niet of ‘meester Piet’ nou hulpverlener is, of een gewone onderwijzer.

“Ze hoeven niet meer na school met een busje ergens naartoe, het wordt veel laagdrempeliger voor ze,” vertelt Linda Kuiper van de gemeente Enschede. “We brengen de hulp naar de school, de ouders en het kind, in plaats van andersom.” Een nauwere samenwerking, dus. Ook met de gemeente. “We hebben ervan geleerd dat gelijkwaardigheid belangrijk is voor gedeeld eigenaarschap. Voorheen stelden we subsidieregels op en gaven een beschikking af als een jeugdhulpaanbieder daaraan voldeed.”
Nu wordt hun plan en aanvraag gesteund door de deelnemende school en denken de jeugdhulpaanbieders direct mee over hoe de beschikking eruit kan zien. Zo kunnen ze het gezamenlijk ontwikkelen.

Tip

Benader je partners als gelijkwaardig en zorg zo voor draagvlak en gedeeld eigenaarschap.

Navigatie