Klimaatbestendige delta en energievernieuwing
De ambities ‘klimaatbestendige delta’ en ‘energievernieuwing’ vragen om actie, samenwerking, ontwikkeling en inzet van nieuwe technologie. Want het klimaat verandert, het wordt warmer en we krijgen te maken met meer hoosbuien. We willen meer duurzame energie produceren en de overstap maken van fossiel naar circulair. De provincie Zuid-Holland wil zich aanpassen aan de klimaatverandering en actief bijdragen aan de transitie van een op fossiele energie gebaseerde samenleving naar een schone, betaalbare en toekomstbestendige energievoorziening.
100% Duurzaam in 1 dag
'Koester het oude, maar denk nieuw'
Stel, we gaan alle benodigde energie duurzaam opwekken. Vanaf vandaag. En alles kan. Wat zou u doen? De spelers van het ‘energiespel’ buigen zich over de enorme kaart van Zuid-Holland en krijgen strookjes en stickers om naar believen windturbines, zonnevelden, geothermiebronnen en biomassacentrales te installeren.
Het verbruik in 2015 in Zuid-Holland was zo’n 439 Peta Joule, ongeveer een kwart van heel Nederland. Onze provincie is dus grootverbruiker. Landschapsarchitect en gespreksleider Isolde Somsen legt de lat hoog. “Op dit moment wordt slechts twee procent duurzaam opgewekt en dat percentage moét omhoog. Vandaag gaan we voor 100 procent. Dat betekent dat alle strookjes en stickers een plek op de kaart moeten krijgen.” Hiermee wil Somsen maar laten zien waar we het eigenlijk over hebben. “Een megalomane opdracht, al zeg ik het zelf.”
Gezamenlijke ambitie
Henk van den Berg is voorzitter van de coöperatie Hoekse Waard Duurzaam en legt enthousiast een strook windmolens in Zuid-Beijerland aan de Haringvliet. In de Haringvliet zelf installeert hij in een handomdraai zonnegaardes. Henk: “Combineer dit soort initiatieven. Je verhoogt de haalbaarheid en je creëert een heuse energiecentrale.” De Hoeksche Waard Duurzaam popelt om van alles te ontwikkelen en hoopt dat de provincie betrokken organisaties met elkaar verbindt en deze versterkt, om te beginnen met het formuleren van een gezamenlijke ambitie.
Nieuw denken
Volgens Peter Kraan is er heel veel mogelijk, ook in het historisch landschap. “Natuurlijk moet je het oude koesteren, maar je moet nieuw denken. We willen cultureel erfgoed beschermen, maar wat is beschermen? Niet per se dat je er een hek omheen zet en dat je alles stilzet. Er zijn zo veel mogelijkheden. Beweeg mee. Denk commercieel. Alles verandert. Over honderd jaar zijn onze hightech windmolens historisch erfgoed. Dus gebruik de Oudhollandse waterlinie om zonne-energie op te wekken. Met deze energie bedien je de gemalen en creëer je een energieneutraal systeem.”
Geen heilige graal
Jose van Eijndhoven van de Erasmus Universiteit Rotterdam stelt nuchter vast dat er geen heilige graal is. “Iedere optie heeft z’n voor- en nadelen. Ik vind het vooral zo zonde dat er zo veel energie verdwijnt. Dat kunnen we toch veel beter inzetten, bijvoorbeeld met Warmte- en Koudeopslag. En wordt er niet ingezet op energiebesparing?”
“Natuurlijk zijn we hier volop mee bezig,” reageert gespreksleidster Somsen, “Deze opgave is enorm, terwijl de energieconsumptie niet afneemt. Het kantelpunt is dus nu. Gelukkig denkt iedereen mee, de wil is er zeker.”
‘Geen gedonder’
“We hebben ons veertig jaar niet druk gemaakt over energie; er was altijd genoeg. Daar ondervinden we nu de terugslag van. Bovendien willen we steeds meer. We moeten nu met elkaar stappen zetten, om te beginnen in onze eigen achtertuin, op onze eigen daken. Vanuit het maatschappelijk middenveld gebeurt er enorm veel, de ontwikkelingen zijn groots. Ik hoop dat de provincie nieuwe generaties kansen geeft om mee te doen in die transitie. Zie wat er kan, zorg dat er geen gedonder is met ingewikkelde subsidies en conflicterende maatregelen, maak ontwikkelingen mogelijk en verschuil je niet achter beleid of politiek.”
‘Experimenteerruimte’
“Ik verlang naar meer experimenteerruimte, binnen kaders natuurlijk. De Omgevingswet kan hier een voortuig voor zijn, ik hoop dat de provincie hier voorop in kan lopen. Zodat we elkaar beter verstaan en weer durven innoveren. Denk aan een drijvend dorp met zonnepanelen in een stuwmeer dat stijgt en daalt naar behoefte. Aan het uitgeven van aandelen in windmolens aan omwonenden zodat omwonenden mede-eigenaar worden. Het installeren van zonnepanelen als je asbestdaken saneert. Zo sla je twee vliegen in een klap. Met goede initiatieven kantel je eventuele weerstand.”
Duurzame Delta
Stel: we willen een duurzame delta. Aan welke knoppen moet je dan draaien? Welke maatregelen kunnen we nemen om ons aan te passen aan de klimaatverandering? Tijdens het Open Huis van de provincie Zuid-Holland gingen deelnemers met die vragen aan de slag. Een impressie op film.