Daarom samen voor sociale stabiliteit

Radicalisering is here to stay. Dat constateert Ferdinand Grapperhaus, minister van Justitie en Veiligheid. Een nauwe samenwerking tussen gemeenten en de rijksoverheid kan voorkomen dat de sociale stabiliteit in ons land in het gedrang komt, redeneert Wouter Koolmees, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. “Vanuit onze eigen verantwoordelijkheid en onze eigen deskundigheid, met vereende krachten moeten we ons inzetten.”

Wouter Koolmees, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid:

‘Gemeenten spelen een sleutelrol’

Om te voorkomen dat de sociale stabiliteit in het gedrang komt moeten gemeenten en de rijksoverheid nauw samenwerken, stelt minister Wouter Koolmees (SZW). 

Samenwerking cruciaal

“Burgers maken zich massaal zorgen over een groeiend gebrek aan verdraagzaamheid, aan intolerantie en verbondenheid. Ze zien de samenleving polariseren en verharden, en verlangen van de overheid daar wat aan te doen. Om te voorkómen dat de sociale cohesie sluipenderwijs verbrokkelt en de sociale stabiliteit wordt ondermijnd. Een integrale aanpak en onderlinge samenwerking tussen alle disciplines en alle betrokkenen, tussen gemeenten en rijksoverheid, zijn daarbij cruciaal.”

Alert blijven

“Sinds het ineenstorten van het kalifaat van ISIS lijkt het jihadistisch gevaar misschien wat minder, maar er is nog steeds sprake van dreiging. Daarom moeten we alert blijven. Niet alleen als het gaat om religieus extremisme, maar ook om politiek extremisme. Extremisten vormen nog steeds een serieuze bedreiging voor de stabiliteit van onze samenleving. Waakzaamheid is en blijft geboden.”

Smeulende spanningen

“We hebben ook nog steeds te maken met smeulende spanningen in de samenleving die ieder moment kunnen ontvlammen. Is het niet bij de intocht van Sinterklaas, dan is het wel als er ergens een steen door de ruit van een koosjer restaurant wordt gegooid of een varkenskop die voor de deur van een moskee wordt gelegd. Jodenhaat, moslimhaat, vreemdelingenhaat vereisen een niet aflatende aandacht. Nergens in Nederland is dat uitgezonderd.”

Evidence based beleid

“Gemeenten spelen een sleutelrol. Daar kent men de wijken, de mensen in de wijken, en heeft men de voelsprieten die onmisbaar zijn voor een preventief en bruggenbouwend beleid. Gemeenten hebben daar de afgelopen jaren al veel in geïnvesteerd. Om gewenste signalen op te vangen en om met ongewenste polarisatie om te gaan. Vanuit de rijksoverheid willen we dat ondersteunen, door het aanbieden van kennis en beleidsinstrumenten die zijn gebaseerd op praktische ervaring en op wetenschappelijk inzicht; evidence based beleid.”

Vereende krachten

“Vanuit onze eigen verantwoordelijkheid en onze eigen deskundigheid, met vereende krachten moeten we ons inzetten. Wethouder, wijkagent, welzijnswerker, wij allemaal. Samen voor sociale stabiliteit, vóór een inclusieve samenleving, waarin we voorkómen dat groepen tegen elkaar worden opgezet en voorkómen dat jongeren buiten de boot vallen en ontsporen; vóór een arbeidsmarkt waar iedereen een eerlijke kans krijgt, ongeacht geloof, geslacht, geaardheid, huidskleur; samen dus vóór een vertrouwenwekkende sociale stabiliteit.”

Samenwerking cruciaal

“Burgers maken zich massaal zorgen over een groeiend gebrek aan verdraagzaamheid, aan intolerantie en verbondenheid. Ze zien de samenleving polariseren en verharden, en verlangen van de overheid daar wat aan te doen. Om te voorkómen dat de sociale cohesie sluipenderwijs verbrokkelt en de sociale stabiliteit wordt ondermijnd. Een integrale aanpak en onderlinge samenwerking tussen alle disciplines en alle betrokkenen, tussen gemeenten en rijksoverheid, zijn daarbij cruciaal.”

Alert blijven

“Sinds het ineenstorten van het kalifaat van ISIS lijkt het jihadistisch gevaar misschien wat minder, maar er is nog steeds sprake van dreiging. Daarom moeten we alert blijven. Niet alleen als het gaat om religieus extremisme, maar ook om politiek extremisme. Extremisten vormen nog steeds een serieuze bedreiging voor de stabiliteit van onze samenleving. Waakzaamheid is en blijft geboden.”

Smeulende spanningen

“We hebben ook nog steeds te maken met smeulende spanningen in de samenleving die ieder moment kunnen ontvlammen. Is het niet bij de intocht van Sinterklaas, dan is het wel als er ergens een steen door de ruit van een koosjer restaurant wordt gegooid of een varkenskop die voor de deur van een moskee wordt gelegd. Jodenhaat, moslimhaat, vreemdelingenhaat vereisen een niet aflatende aandacht. Nergens in Nederland is dat uitgezonderd.”

Evidence based beleid

“Gemeenten spelen een sleutelrol. Daar kent men de wijken, de mensen in de wijken, en heeft men de voelsprieten die onmisbaar zijn voor een preventief en bruggenbouwend beleid. Gemeenten hebben daar de afgelopen jaren al veel in geïnvesteerd. Om gewenste signalen op te vangen en om met ongewenste polarisatie om te gaan. Vanuit de rijksoverheid willen we dat ondersteunen, door het aanbieden van kennis en beleidsinstrumenten die zijn gebaseerd op praktische ervaring en op wetenschappelijk inzicht; evidence based beleid.”

Vereende krachten

“Vanuit onze eigen verantwoordelijkheid en onze eigen deskundigheid, met vereende krachten moeten we ons inzetten. Wethouder, wijkagent, welzijnswerker, wij allemaal. Samen voor sociale stabiliteit, vóór een inclusieve samenleving, waarin we voorkómen dat groepen tegen elkaar worden opgezet en voorkómen dat jongeren buiten de boot vallen en ontsporen; vóór een arbeidsmarkt waar iedereen een eerlijke kans krijgt, ongeacht geloof, geslacht, geaardheid, huidskleur; samen dus vóór een vertrouwenwekkende sociale stabiliteit.”

Ferdinand Grapperhaus, minister van Justitie en Veiligheid:

‘Radicalisering vraagt om permanente aandacht’

Radicalisering vereist onze permanente aandacht. Dat stelt Ferdinand Grapperhaus, minister van Justitie en Veiligheid. Hij pleit voor meer kennisdeling onderling. “Zodat we nóg beter weten welke interventies nodig zijn.”

Volgens Grapperhaus is radicalisering here to stay. “Denk alleen maar aan de teleurstelling die er nu is in Jihadistische hoek over de teloorgang van het kalifaat. Of lees het rapport over de groei van rechts extremisme van de NCTV er maar op na. En we herinneren ons ook vast nog de ongeregeldheden rondom de intocht van Sinterklaas.”

Brede benadering

In zijn ogen moet de aandacht voor radicalisering een permanent karakter krijgen. “Net als dat we dat nu ook al hebben voor drugs en geweld.” Geënt op meer samenwerking tussen het veiligheids- en zorgdomein en het inzetten van de juiste (mix van) interventies, ook wel ‘de brede benadering’ genoemd. “Waarbij we allereerst inzetten op preventie en soms terugduwen waar radicalisering wordt aangetroffen. En waarbij we er ook niet voor moeten schromen om repressief op te treden als dat nodig is. Juist als het gaat om preventie en ‘terugduwen’ kunnen we samen nog veel beter worden. Van belang is om te beseffen dat de dreiging here-to-stay is”

Kennisdeling essentieel

Om die brede benadering goed in te vullen is kennisdeling essentieel, stelt Grapperhaus. “Zo hebben we in de aanpak rondom verwarde personen, dwars over verschillende domeinen heen, stappen gezet en samen naar oplossingen gezocht. Met het Zorg- en  Veiligheidshuis als resultaat, een model waar ik in de Europese Unie met trots over vertel.”

Preutsheid opzij

Daarnaast is het belangrijk goed in te schatten welke interventies er precies nodig zijn. Grapperhaus: “Daarvoor moeten we durven beseffen dat radicalisering overal is. In het onderwijs, in clubs, in allerlei sociale verbanden. Dat betekent soms ook dat we onze preutsheid opzij moeten zetten en durven benoemen dat in bepaalde verbanden vormen van radicalisering spelen die om interventies vragen vanuit die brede benadering.”

Cup of bitterness

Het grote gevaar van radicalisering is immers dat het tot tegenkrachten leidt, tot polarisatie. Polarisatie en radicalisering beïnvloeden en versterken elkaar. Grapperhaus: “Martin Luther King zei ooit: ‘Let us not seek to satisfy our thirst for freedom by drinking from the cup of bitterness and hatred’. Wij moeten daarbij constant in de gaten houden dat die cup of bitterness and hatred is leeggedronken door diegene die bij sociale spanningen tegenover ons aan tafel zit.”

Volgens Grapperhaus is radicalisering here to stay. “Denk alleen maar aan de teleurstelling die er nu is in Jihadistische hoek over de teloorgang van het kalifaat. Of lees het rapport over de groei van rechts extremisme van de NCTV er maar op na. En we herinneren ons ook vast nog de ongeregeldheden rondom de intocht van Sinterklaas.”

Brede benadering

In zijn ogen moet de aandacht voor radicalisering een permanent karakter krijgen. “Net als dat we dat nu ook al hebben voor drugs en geweld.” Geënt op meer samenwerking tussen het veiligheids- en zorgdomein en het inzetten van de juiste (mix van) interventies, ook wel ‘de brede benadering’ genoemd. “Waarbij we allereerst inzetten op preventie en soms terugduwen waar radicalisering wordt aangetroffen. En waarbij we er ook niet voor moeten schromen om repressief op te treden als dat nodig is. Juist als het gaat om preventie en ‘terugduwen’ kunnen we samen nog veel beter worden. Van belang is om te beseffen dat de dreiging here-to-stay is”

Kennisdeling essentieel

Om die brede benadering goed in te vullen is kennisdeling essentieel, stelt Grapperhaus. “Zo hebben we in de aanpak rondom verwarde personen, dwars over verschillende domeinen heen, stappen gezet en samen naar oplossingen gezocht. Met het Zorg- en  Veiligheidshuis als resultaat, een model waar ik in de Europese Unie met trots over vertel.”

Preutsheid opzij

Daarnaast is het belangrijk goed in te schatten welke interventies er precies nodig zijn. Grapperhaus: “Daarvoor moeten we durven beseffen dat radicalisering overal is. In het onderwijs, in clubs, in allerlei sociale verbanden. Dat betekent soms ook dat we onze preutsheid opzij moeten zetten en durven benoemen dat in bepaalde verbanden vormen van radicalisering spelen die om interventies vragen vanuit die brede benadering.”

Cup of bitterness

Het grote gevaar van radicalisering is immers dat het tot tegenkrachten leidt, tot polarisatie. Polarisatie en radicalisering beïnvloeden en versterken elkaar. Grapperhaus: “Martin Luther King zei ooit: ‘Let us not seek to satisfy our thirst for freedom by drinking from the cup of bitterness and hatred’. Wij moeten daarbij constant in de gaten houden dat die cup of bitterness and hatred is leeggedronken door diegene die bij sociale spanningen tegenover ons aan tafel zit.”