Thema: Inclusie

Samenwerking met gemeenschappen stimuleert eigenaarschap

Netwerk als voelspriet in de samenleving

Radicalisering, polarisatie en ondermijnend gedrag kun je alleen signaleren en kanaliseren met voelsprieten in de samenleving. Het is goed om die te richten op mensen die dezelfde urgentie voor stabiliteit voelen. De Expertise-unit Sociale Stabiliteit (ESS) helpt met kennis en voorbeelden.

Voor een veerkrachtige samenleving die kan omgaan met radicalisering, polarisatie en ondermijning, is samenwerking met (migranten)gemeenschappen nodig. Als overheid geef je zo impuls aan een gevoel van eigenaarschap, collectieve verantwoordelijkheid en verbondenheid. Yasmin Seddiki (ESS): “Netwerken zorgen voor kracht en kennis vanuit de samenleving die de overheid nodig heeft. Ze helpen signaleren. Via het netwerk kun je bij verstorende situaties interveniëren en input krijgen voor beleid.”

Gevoel van urgentie

Samenwerking kun je opzetten op individueel niveau: met opvoeders, sleutelfiguren en burgerinitiatieven. Op groepsniveau: met moskeeën, sportverenigingen en scholen. Of op breder niveau: op basis van je maatschappelijke agenda of locatie-gebonden opgaven.
Seddiki: “Opbouw van een duurzaam netwerk verdient zorgvuldigheid en aandacht. Iedereen moet stilstaan bij de maatschappelijke vraagstukken, de opgaven die er liggen, en de urgentie ervan voelen. Iedereen moet zich bovendien bewust zijn van diversiteit, de complexiteit van de samenleving en de meervoudige identiteit ervan. En leden van het netwerk moeten zich bewust zijn van scheiding van kerk en staat.”

'In een oriëntatiefase kun je aftasten of je de juiste personen hebt.'

Oriëntatiefase

Heb als overheid oog voor machtsverhoudingen: benader besturen, stelt ESS. En zorg voor een diverse samenstelling van de groep. “Via de sleutelfiguren kun je thema’s verbreden naar sociaal-maatschappelijke vraagstukken. Opmerkingen over afval en hondenpoep hebben namelijk vaak een dieperliggend thema”, aldus Seddiki.
De samenstelling vraagt ook zorg. Mensen moeten openstaan voor elkaars mening en niet aan belangenbehartiging doen. Seddiki: “Het beste is daarom om klein te beginnen en langzaam uit te breiden. In een oriëntatiefase kun je aftasten of je de juiste personen hebt.”

Veilige omgeving

In Limburg en Midden-Nederland heeft de ESS twee pilots netwerken opgezet. Dankzij het netwerk kregen de leden informatie; omgekeerd konden ze de overheid feedback geven. Vraagstukken konden gezamenlijk opgepakt worden in plaats van ieder voor zich.
Zakaria Bouders is als adviseur diversiteit in Venlo verbonden aan het netwerk in Limburg, samen met theologen, bestuurders en pedagogische professionals. “In een veilige omgeving kunnen we van gedachten wisselen, zonder dat het meteen gevolgen heeft.” Het netwerk geeft inzicht in diverse meningen binnen een groep, waar je vroeger vaak louter sprak met een vertegenwoordiger.

Dit
vind
ik
ervan

Dit vind ik ervan

Gabie Ingelse, gemeente Den Helder:

‘Breed oppakken’

“In ons veiligheidsbeleid staat samenwerking hoog op de lijst. Je moet langdurig investeren. Het is meer dan halen en brengen. Lastig daaraan is dat mensen pas in de lucht komen wanneer er iets speelt. Je moet zo’n netwerk binnen de organisatie ook breder oppakken. Er hoeft maar een onderwerp te zijn – verwarde personen, zwarte piet – en mensen kunnen er een mening over hebben, waardoor het vuurtje wordt aangestoken. Ik ben wel benieuwd hoe je die verbreding voor elkaar krijgt.”

Danielle Mele (gemeente Zaanstad):

‘Maatwerk netwerken’

“Goed om te horen dat ook het rijk samenwerking noodzakelijk vindt. Zo’n netwerk vraagt wel maatwerk, want elke gemeente heeft zijn eigen problemen. En je moet per doel een andere samenstelling nastreven. Wel vraag ik me nog af hoe je een profiel samenstelt voor potentiële leden van je netwerk.”