Thema: Inclusie

Maatschappelijke spanningen in de klas

Wat kan de gemeente doen?

Maatschappelijke vraagstukken, spanningen en ongenuanceerde uitspraken komen ook voor in een school. De gemeente heeft een taak bij de ondersteuning van het onderwijs.

Het onderwijs speelt, naast andere partijen en professionals, een belangrijke rol bij het voorkomen van, signaleren en omgaan met spanningen onder jongeren. ‘Ik krijg geen stageplek omdat ik een foute achternaam heb’, of ‘Alle grenzen moeten dicht’ zijn opmerkingen die in een reguliere lessetting kunnen voorkomen. Hoe moet een docent daarmee omgaan en waarom is het belangrijk om een dergelijk standpunt op een goede manier te onderzoeken?

Reactie vanuit emotie

Een uitspraak als ‘Alle buitenlanders het land uit’ kan beschouwd worden als verwerpelijk. Het raakt leerlingen, maar kan ook jezelf raken omdat uit een oorlogsgebied gevlucht bent. We zien dan ook vaak dat een docent zo schrikt dat hij helemaal niets zegt of een reactie geeft vanuit de emotie. Voor het managen van een klas met polariserende meningen moet de leraar echter meer in huis hebben dan: ‘Dat wil ik niet horen’.

Begrenzen en uitnodigen

School & Veiligheid heeft een praktische methode ontwikkeld die docenten helpt om uitspraken te begrenzen, maar tegelijkertijd te onderzoeken waar een bepaalde mening vandaan komt. Op deze manier geeft de docent aan dat een uitspraak niet acceptabel is, maar laat hij ook zien dat hij wil weten waarom de jongere dit zegt. Wij noemen dat begrenzen en uitnodigen. De docent leert hoe hij de middenpositie kan innemen en een gesprek kan faciliteren in plaats van controleren. Hij krijgt tips hoe hij kan zorgen voor een vraagstelling die juist niet polariseert, maar die jongeren vanuit twee tegenovergestelde perspectieven laat nadenken over een gezamenlijk vraagstuk of toekomstbeeld.

Weten waar je als school voor staat én weten hoe je moet reageren op uitspraken vormen de basis voor een veilig schoolklimaat.

Handelingsperspectief

Deze methode is niet iets dat er ook nog eens bij komt, maar biedt een handelingsperspectief die de basis is voor een veilig leer- en oefenklimaat. Het draagt bij aan ontwikkeling van kritisch denkvermogen, respect voor diversiteit en een positieve, gedeelde groepsidentiteit.

De visie van de school

Scholen staan midden in de maatschappij en hebben een rol in het opleiden én opvoeden van jonge mensen. Vanuit een gedragen visie op inclusie, diversiteit en sociale samenhang, zijn onderwijsprofessionals elke dag weer een voorbeeld voor hun leerlingen. Weten waar je als school voor staat én weten hoe je moet reageren op uitspraken vormen de basis voor een veilig schoolklimaat.

Ondersteuning door School & Veiligheid en de rol van de gemeente

Docenten(teams) kunnen begeleiding krijgen bij het aangaan van gesprekken over beladen maatschappelijke thema’s. Uw rol als medewerker van een gemeente en betrokken bij het onderwijs- en jeugddomein hoort u mogelijk wanneer scholen te maken hebben met maatschappelijke spanningen, radicale en extreme meningen, controverse en heftige discussies. U kunt de school dan wijzen op de kosteloze ondersteuningsaanbod van ‘van Zij naar Wij’.