Carin Biesterbosch, rector Het Goese Lyceum

‘Een extra wapen in de strijd tegen krimp’

Zeeland heeft al tijden te maken met demografische krimp. Om de negatieve gevolgen daarvan voor het onderwijs het hoofd te bieden, werken scholen veel samen. Het leernetwerk Professionalisering probeert meer strategische verbinding aan te brengen, onder andere door kennisdeling. Carin Biesterbosch, rector van Het Goese Lyceum, vertelt meer over het netwerk.

Carin-Bisterbosch

“We bundelen in Zeeland al jaren onze krachten. Zo hebben we voor het gezamenlijk opleiden de Zeeuwse Academische Opleidingsschool: ZAOS. En voor gezamenlijke bedrijfsvoering, P&O, kwaliteitszorg en inkoop hebben we het Diensten Centrum Onderwijs, DCO. Daarnaast heeft DCO in zeeprof een professionaliseringsplatform van en voor alle Zeeuwse scholen in het vo, mbo en hbo. Er is hier dus een goede infrastructuur op het gebied van professionalisering. Die werkt prima, maar veelal nog op een ad hoc-basis. Om dat meer te stroomlijnen, door bijvoorbeeld met een strategische agenda te gaan werken, en de initiatieven van ZAOS, DCO en zeeprof beter met elkaar te verbinden, zijn we in 2016 begonnen met het leernetwerk Professionalisering.”

Leercultuur

“De rol van leidinggevenden is cruciaal, maar zij worden vaak gevoed door de waan van de dag. Daardoor lijkt het creëren, stimuleren en faciliteren van een goede leercultuur in het gedrang te komen. Als leernetwerk vinden wij het belangrijk dat leidinggevenden een goed beeld krijgen van wat een goede leercultuur is en op welke manier die ontstaat. Ook moet duidelijk worden wat hun rol daarin is. De opgedane kennis moet gedurende de professionalisering daadwerkelijk in de praktijk gebracht worden.”

‘Praten over een gezamenlijke leercultuur levert nieuwe inzichten op’

Van rector tot conciërge

“Alle vijftien onderwijsinstellingen in Zeeland nemen deel aan dit leernetwerk. De samenstelling is dan ook heel divers. Mensen uit het vo, mbo en hbo, van alle denominaties die we hier hebben – openbaar, christelijk en reformatorisch – maar ook de meeste rollen binnen de schoolorganisatie zijn vertegenwoordigd, van rector tot conciërge. Om te beginnen hebben we de professionaliseringsbehoeften in kaart gebracht. Daarnaast zetten we in op een betere inductiefase voor startende leraren. En ons derde speerpunt is om de kennis die in Zeeland aanwezig is, bij promovendi, masterstudenten, duale studenten, beter te delen. Daarbij werken we nauw samen met het University College in Middelburg en met de kennisgroep Excellent Onderwijs. De kennis die daar zit, blijft nu te vaak steken bij de persoon in kwestie of bij de instelling.”

Verbindende schakel

“Parallel daaraan sluit het leernetwerk aan bij andere activiteiten. Zo was ons leernetwerk betrokken bij de opzet van de Zeeuwse Onderwijsdag, een initiatief van alle scholen in Zeeland, ook het primair onderwijs. Het is een dag om elkaar te ontmoeten, maar vooral ook om kennis te delen. Daarnaast zijn er veel gemeenschappelijke scholingen in uitvoering. Daar zit het leernetwerk dicht bovenop: door te kijken hoe we de professionalisering strategisch kunnen insteken. We proberen de verbindende schakel te zijn tussen bestaande initiatieven.”

‘Het creëren, stimuleren en faciliteren van een goede leercultuur dreigt soms in het gedrang te komen.’

Nieuwe inzichten

“Op schoolniveau kunnen wij als leernetwerk veel betekenen. Want als wij het voor elkaar krijgen om in Zeeland zelf goede scholingen op te zetten, dan hoeven de collega’s minder ver te reizen. Veel opleidingen zitten nu immers nog elders in het land. Bovendien kun je de kosten met elkaar delen, waardoor we meer geld overhouden voor andere dingen. Maar uiteindelijk hoop ik natuurlijk dat de belangrijkste opbrengst zal zijn dat mijn collega’s geïnspireerd blijven en zich blijvend ontwikkelen tot nog betere professionals.
Als ik voor mezelf spreek, is die inspiratie er al. In het leernetwerk is ‘een gezamenlijke leercultuur’ een belangrijk thema. Daarover met anderen in gesprek gaan, levert me nieuwe inzichten op. Je ziet dat de cultuur per school heel erg kan verschillen. Een school kan bijvoorbeeld heel gestructureerd aan professionalisering werken, maar dat kan op gespannen voet komen te staan met de autonomie van de docent. De gesprekken daarover in het leernetwerk brengen nieuwe inzichten en die neem je dan weer mee naar je eigen school”

Wat levert het op?

  • Een professionaliserings- en ondersteuningsaanbod in de buurt.
  • Een gemeenschappelijke focus op de toekomstige ontwikkelingen in het onderwijs: met elkaar vooruit kijken en niet blijven hangen in de waan van de dag.
  • Een extra wapen in de strijd tegen de krimp die zich in heel Zeeland voordoet.
  • Spin-off voor alle geledingen in het onderwijs: elkaar ontmoeten op het ene thema leidt tot samenwerking op andere thema’s.
  • Meer kans om jonge docenten en stagiaires te werven en te behouden voor de regionale arbeidsmarkt. 
  • Loopbaanontwikkeling voor zittend personeel.