De N470 geeft energie!

Een weg die door slimme nieuwe technieken in haar eigen stroombehoefte voorziet en gedurende de gebruiksduur zelfs volledig energieneutraal wordt: dat is de N470 nabij Delft. Een Energy Wall van zonnepanelen voedt via een DC-grid openbare verlichting en verkeerslichten, het overschot wordt opgeslagen in ’De Groene Batterij’.

Twee hoofddoelstellingen kregen hoofdaannemer Boskalis en technologiepartner Dynniq voorgeschoteld: groot onderhoud uitvoeren dat de wegfunctie van de N470 voor de komende 12 jaar garandeert en een energietransitie realiseren die de weg CO2-neutraal of zelfs -negatief maakt. De CO2-footprint was dan ook de eerste en belangrijkste van drie componenten in de beoordelingsmatrix voor het werk.
“Bij groot onderhoud krijg je rokende asfaltmachines, dat staat vast”, stelt Marijn van Dijk van Dynniq. “De vraag was dus: hoe krijg je dat gecompenseerd? Karakteristiek aan dit werk is: je hebt de mogelijkheid om dat ook na het groot onderhoud zelf nog te doen. Tijdens de twaalf jaar gebruik.”

Mini-turbines

Met rolweerstand-verlagend asfalt zijn bijvoorbeeld al enkele procenten uitstoot-reductie te winnen. Voorts maken zonnepanelen en kleine windturbines het geluidscherm tot een Energy Wall, die energie opwekt om de dynamische openbare verlichting en verkeerslichten te voeden. De stroom wordt verdeeld via een zogenoemd DC-grid ofwel gelijkstroomnetwerk. “Met LED-verlichting kun je al 70 procent besparen, maar als je ook nog de lichtregeling verbetert, kan dat nog meer worden. Adaptief verkeersmanagementsysteem ImFlow, tenslotte, regelt realtime een optimale verkeersdoorstroming met als gevolg een verdere minimalisering van de uitstoot.

324 Ideeën

Tweede punt in de beoordelingsmatrix betrof innovatie, liefst opschaalbaar en met voorbeeldfunctie. De team-consensus bij deze proeftuinfunctie: kwaliteit boven kwantiteit. Van de 324 (!) ideeën uit een vrije brainstorm met professionals en betrokkenen bleven er in een eerste selectie op toepasbaarheid in het werk 124 over. “De meest bijzondere vond men inductie-rijden”, herinnert Marijn zich. Het opladen van de auto tijdens het rijden over de weg bleek nog niet realistisch binnen het tijdsbestek van de N470 zelf. Pitches en kosten-batenanalyses leidden tot een uiteindelijke keuze voor 12 innovaties.

Slimme deelfietsen

Last but not least: de beleving van gebruikers en omwonenden. “Mensen die op die weg rijden moeten weten dat ze op een weg rijden die midden in de energietransitie zit, en daar trots op zijn. Fysieke zichtbaarheid daarvan is dus heel belangrijk.” Daarvoor zorgen enkele prominente landmarks. Zoals de Groene Batterij langs de weg die aangeeft hoeveel er door het weggebruik al is opgeladen. Ook fietsenstallingen voor slimme elektrische deelfietsen en een eigen logo voor de N470 dragen bij aan de duidelijke doelstelling voor de gebruikersbeleving: ‘Zodra ik de N470 oprijd, weet ik dat ik op de meest energiezuinige weg van Nederland ben.’

Lessons learned – Wat werkte?

  1. Een maximaal benutte dialoogfase. Vrije discussie is nodig om van elkaar te snappen waar je mee bezig bent. Je hebt elkaars kennis nodig.
  2. De juiste projectgrootte en tijdsduur. De grootte maakte een dedicated team mogelijk, de looptijd van 12 jaar het ‘terugverdienen’ van de uitstoot.
  3. Duidelijkheid over wat de klant – hier de provincie – onder innoveren verstaat.
  4. Concrete focus op een prioriteit – hier CO2. Dat geeft gerichte innovatie, in dit geval op CO2-reductie.
  5. Sturingsmogelijkheid. De aspecten die je in de EMVI beloont, krijg je ook.
  6. Een hoog ambitieniveau. CO2-neutraal of zelfs -negatief kán!
Deel het e-zine