Meer studiesucces voor studenten en minder uitval, onder andere te bereiken door meer samenwerking tussen werkgever en opleiding en een verbeterde bedrijfsbegeleiding. Dat is het doel van de pilot van Saxion Parttime School die met partners de Associate degree (Ad) Bouwkunde verzorgt. Doel is ook de banden aan te halen met bedrijven in het mkb.
In deze tweejarige hbo-deeltijdstudie combineren studenten werken en leren. De Ad is niet nieuw, maar wordt nu ook duaal aangeboden. Doel is om via de pilot onder het programma ‘Mkb-route in het hbo’ de bedrijfsbegeleiding van de studenten door mkb-werkgevers te optimaliseren. Accountmanager Karin Louwers: “We willen als hbo de werkgever beter coachen en faciliteren, zodat de student op de werkplek beter begeleid wordt. Dit moet leiden tot meer studiesucces voor de studenten. De combinatie werken en leren is pittig en dan is het belangrijk dat we als werkgever en onderwijsinstelling samen optrekken en niet allebei aan zo’n student of werknemer gaan trekken.”
Externe partners, zoals Pioneering en Bouwend Nederland stellen hun netwerk ter beschikking. Doelstellingen zijn betere samenwerking, meer bekendheid van deze opleidingsmogelijkheid voor het mkb en uiteraard is er de wens dat innovaties sneller het mkb bereiken.
Afgelopen maanden is er een eerste onderzoek gedaan naar de bedrijfsbegeleiding. Ook is gereflecteerd op de betrokkenheid van bedrijven bij de opleiding. “Het aantal respondenten viel nog niet mee,” zegt Karin desgevraagd. “Veel nuttige informatie, maar we willen dit nog verder uitdiepen. Wat wel interessant is, is dat het onderzoek heeft bijgedragen aan het aantal aanmeldingen voor dit nieuwe studiejaar. De naamsbekendheid groeit gestaag. Daarnaast loopt de werving via HBO Jobscore. De geëigende partner voor dit traject omdat ze bekend zijn met deze materie door hun werk met BBL-trajecten in het mbo. Zij beperken het risico voor de ondernemer.”
Dit studiejaar is ook een Ad Engineering bij Saxion gestart, met 18 studenten uit het werkveld. Een pilot is er nog niet. Anne-Marie Heij is beleidssecretaris Onderwijs bij de Koninklijke Metaalunie en benadrukt het belang van een Ad. “Er is nog een wereld te winnen.”
Veel mbo-opgeleide mensen in onze branche willen best een stap richting het hbo maken, maar er is nog veel uitval, weet zij. “Het is dan ook een grote stap. Maar meer hoger opgeleid personeel is wel noodzakelijk om processen in het mkb goed te krijgen, om mee te kunnen met technologische veranderingen en om ze te kunnen implementeren.”
Ook zij benoemt het vraag-en aanbod probleem: “Een mkb-bedrijf heeft lang niet altijd ruimte om een hoger opgeleid persoon meteen fulltime in dienst te nemen. Bovendien willen hbo’ers vaak liever bij een groter bedrijf werken. Het mbo staat altijd achteraan de rij. Die cirkel kunnen we doorbreken met zo’n duale Ad. Je personeel blijft bij je werken, maar wordt beter opgeleid en je krijgt ook als bedrijf een betere band met het hoger onderwijs, bijvoorbeeld in meer toegang tot onderzoek.”
Anne-Marie benoemt ook het voordeel voor Hogescholen. “Onze sector bestaat voornamelijk uit midden- en kleinbedrijf. Mijn advies aan het onderwijs: krijg er dan ook zicht op, ontmoet elkaar, werk samen. Ik hoop dat dit soort opleidingsmogelijkheden als een olievlek uitbreidt en de mkb-route een logische keuze wordt.”
De pilot Ad Bouwkunde richt zich op jongeren die reeds een baan hebben in de sector, maar nog geen duidelijk beeld hebben van het werkveld of/en hun kennis willen verdiepen. Het gaat in de meeste gevallen om mbo'ers op niveau 4 en havisten. In het jaar 2021-2022 zijn 23 studenten gestart. De doelstelling was 25 studenten.
In totaal volgen de studenten 22 leermodules in twee jaar, voornamelijk gericht op duurzaamheid, BIM, bouwtechniek en procesoptimalisatie. Het programma is samengesteld na een uitgebreide analyse van de behoeften vanuit het werkveld. Deelnemers werken minimaal 0,6 fte in een bouw-gerelateerd bedrijf en hebben een studielast van twintig uur per week in de vorm van onderwijs, zelfstudie en leren in de praktijk. Een belangrijk aspect is dat ze de kennis die ze op school opdoen, meteen kunnen toepassen in de praktijk. Opdrachten hiervoor worden in overleg tussen werkgever en opleiding samengesteld.
Meer weten over Ad Bouwkunde bij Saxion:
“We zijn een publieke onderwijsinstelling en moeten dan ook goed luisteren wat de samenleving van ons vraagt. Gelukkig is er vanuit het werkveld ook behoefte om mee te denken over hoe we deze Ad kunnen inrichten. Wat ons opviel was de wens van werkgevers om zelf meer begeleid te worden in het begeleiden van hun werknemers en onze studenten. Een belangrijk aspect wat we graag oppakken. Wij begeleiden onze studenten natuurlijk, maar we zien ze maar één dag per week. De werkgevers spelen een minstens zo belangrijke rol in de begeleiding, in het beschikbaar stellen van data, in het bieden van ruimte om het geleerde met een opdracht in de praktijk te brengen. Deze pilot draagt bij om de kwaliteit van de bedrijfsbegeleiding in beeld te krijgen en te verbeteren. Een voorbeeld: we deden altijd al een studie-op-maat-gesprek, maar daar is nu een werkplekcheck aan toegevoegd waarbij werkgever, student en onderwijsinstelling aan tafel zitten. Heeft de student een relevante functie en opdracht, krijgt hij de faciliteiten en de tijd, is er commitment vanuit alle partijen? Uiteindelijk doel is de uitval te verlagen.”
“Als vereniging van bouw- en installatiebedrijven stellen wij graag ons netwerk ter beschikking voor deze pilot. Een groot gedeelte van onze leden is mkb. Die zijn soms enorm groot maar vaak ook wat kleiner en er is niet altijd een HR-afdeling aanwezig. Dit geldt ook voor familiebedrijven die gewend zijn om alle facetten van de onderneming zelf te regelen.
In deze pilot wordt onderzocht hoe de medewerkers van mkb-bedrijven het beste kunnen worden begeleid tijdens hun hbo-opleiding naast de dagelijkse werkzaamheden. Vaak is de werkdruk zo ontzettend hoog, dat ze niet toekomen aan begeleiding van de zittende medewerkers. We zijn benieuwd; wanneer maken meer mkb-bedrijven de stap naar het hoger onderwijs. Moet het goedkoper? Meer op maat? Persoonlijker? Betere begeleiding? De klassen met werknemers die worden bijgeschoold, worden op dit moment slechts voor de helft gevuld door mensen uit het mkb, terwijl het mkb met negentig procent de grootste groep is onze branche. Hier is dus nog veel te winnen. Ik hoop met dit onderzoek dat we beter zicht krijgen op hoe het hoger onderwijs en het mkb elkaar kunnen vinden als natuurlijke partner. En dat we alle partijen enthousiast kunnen maken.”
Demi Calmer ontvangt in 2016 haar mbo-diploma, heeft wel ambities om verder door te leren maar vindt het hbo te theoretisch. De Ad biedt uitkomst.
“Ik ben zelf van het praktische, wil m’n kennis graag meteen toepassen.” Eenmaal op de arbeidsmarkt blijft het kriebelen. “Ik wist: als ik wil doorgroeien, heb ik meer kennis nodig, maar ik vond het lastig om dat vorm te geven naast m’n werk.”
De Ad Bouwkunde blijkt de perfecte tussenoplossing en ook haar werkgever NIBAG is enthousiast. Het eerste jaar zit er inmiddels op voor Demi. “Het bevalt goed, maar pittig is het wel. Het niveauverschil tussen mbo en hbo is fors. Daarnaast is NIBAG geen typisch bouwbedrijf; dat maakt dat het soms lastig is om informatie te vinden of om de kennis toe te passen.”
Ondanks dat ze maar één dag per week naar school gaat, voelt ze zich geen nummer op de opleiding. “We zitten in een klein klasje van 16 personen en het contact onderling is goed. We helpen elkaar als dat nodig is en vanuit Saxion is de begeleiding prima; ze houden goed in de gaten waar mijn leerbehoefte zit. En als ik vragen heb, reageren ze altijd snel met goede feedback.” Voor inhoudelijke vragen kan Demi terecht bij haar directe collega’s. “Die ruimte is er, NIBAG heeft een goed leerklimaat gefaciliteerd.”
“Als je een lerende organisatie wil zijn, moet je leergierigheid belonen. Demi is leergierig. Natuurlijk leer je ook op de werkvloer, maar de input van zo’n Ad is enorm. Het is de synergie. En natuurlijk betekent het dat Demi iets minder productief is voor ons bedrijf, maar dat vangen anderen op. En zij leren ook weer van Demi. Zo creëer je samen een cultuur van kennisoverdracht.
We moeten wel zorgen dat mensen niet door hun hoeven zakken, want de studiebelasting is enorm. Als bedrijf hebben we hier oog voor, en de opleiding is ook alert. Maar ik zou hierin meer samen willen optrekken. We hebben goed contact gehad over de inhoud van de studie, men was heel transparant en op hoofdlijnen denken we hetzelfde. Maar alles staat en valt bij de belastbaarheid van de student. Laten we dan ook meer samen een vangnet vormen. Even een belletje tussendoor; niet over hoe het met de studie gaat, maar hoe het gaat met de student.”
Dit digitale magazine is een uitgave van het programma ‘MKB-route in het HBO’ en is samengesteld door een mediateam van Magazine on the Spot
'MKB-route in het HBO’ is een gezamenlijk programma van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, MKB-Nederland, Vereniging Hogescholen en Platform Talent voor Technologie.
Coördinatie en eindredactie: Eric Went
Teksten: Marijn Kramp, Saskia Ridder, Eric Went
Video: Marijn Kramp
Vormgeving en techniek: Loek Weijts
