Duale hbo bachelor Civiele Techniek en Bouwkunde

Op zoek naar (nog) meer zij-instromers en werkenden

Een duale hbo bachelor opleiding voor Civiele Techniek en Bouwkunde: dat is wat de Academie voor Bouw en Infra van Avans Hogeschool en Stichting BouwTalent regio Zuid al meer dan vijftien jaar succesvol aanbieden. Studenten kunnen in vier jaar tijd via werkend leren en theoretisch onderwijs hun diploma behalen; deels op school, deels bij een leerwerkbedrijf.

De bacheloropleidingen mikken al jarenlang succesvol op net-afgestudeerde mbo’ers, havisten, vwo’ers, werkenden in het mbo en hbo zij-instromers. Sinds september 2021 zijn ook nu weer zo’n 50 nieuwe studenten met deze opleidingen gestart.

Het bijzondere van de bachelor opleidingen is dat de meeste studenten in dienst treden van de Stichting BouwTalent regio Zuid. Dat begint met een intakegesprek en een assessment om in te schatten of iemand over de juiste motivatie beschikt om een duaal traject in te gaan.

De stichting plaatst jaarlijks gemiddeld 70 studenten bij leerbedrijven uit het eigen netwerk, zoals bij aannemers, wegenbouwers en architectenbureaus. Vervolgens zorgt BouwTalent voor de (niet technisch inhoudelijke) ondersteuning en begeleiding op de werkvloer, met als uiteindelijke doel om hen zo tot ‘T-shaped engineers’ op te leiden. Daarbij richt de stichting zich met name op de professionele en persoonlijke ontwikkeling van studenten. Er zijn echter ook studenten die het duale traject vormgeven zonder tussenkomst van BouwTalent.

Eerste jaar cruciaal

Ook de bedrijfsbegeleiders, die studenten op de werkvloer deels onder hun hoede nemen, krijgen waar nodig extra hulp. Zo zijn BouwTalent regio Zuid en Avans dit jaar met een cursus voor bedrijfsbegeleiders gestart. Ilonka van Hoorn, coördinator van de duale opleidingen Civiele Techniek en Bouwkunde bij Avans: “Uit ervaring weten we namelijk dat het eerste jaar cruciaal is. Studenten scoren beter als zij te maken krijgen met betrokken bedrijfsbegeleiders die snappen hoe hun studie in elkaar zit. In vier sessies nemen we een semester met hen door en geven tips: wat is een Talent Ontwikkelingsplan, hoe geef je goede feedback, wat zijn (goede) beroepsproducten en hoe begeleid je medewerkers daarbij…” Dat daar ook behoefte aan is blijkt wel uit het aantal deelnemers: aan de cursus doen maar liefst 16 bedrijfsbegeleiders mee.

Meer zij-instromers en werkenden

Hoewel Avans Hogeschool en Stichting BouwTalent regio Zuid al vijftien jaar ervaring hebben met Civiele Techniek en Bouwkunde als duaal leertraject, doen zij toch mee aan het programma ‘MKB-route in het HBO’. Waarom? Ilonka: “Wij hopen nóg meer studenten te kunnen interesseren voor met name onze duale opleiding Civiele Techniek. Er is heel veel vraag naar Civiel Technici. Wij kunnen echter jaarlijks maar een handjevol kandidaten aan het werkveld leveren.”

Impuls aan bekendheid

Volgens haar komt dat omdat Civiele Techniek voor veel studenten een te abstract begrip is: “Velen vinden bruggen en sluizen interessant en denken dan automatisch dat dit bij Bouwkunde hoort. Dat verschil moeten we dus telkens uitleggen.” Het is iets waar Avans niet als enige hogeschool mee worstelt. Ilonka: “Niet voor niets is er een breed onderzoek gestart van hogescholen hoe we de instroom van Civiele Techniek kunnen vergroten.”

Dit jaar waren er onvoldoende deelnemers om met een klas studenten met deze opleiding te kunnen starten. Jammer, want het duale programma is sinds twee jaar ook op de groep zij-instromers en werkenden ingericht. Ilonka: “Daarvoor is het belangrijk dat bedrijven en HR-adviseurs weten dat wij bestaan. Via het landelijke programma ‘Mkb-route in het hbo’ hopen we die bekendheid een impuls te kunnen geven.”

Veel kennis, kunde en ervaring

Avans en BouwTalent regio Zuid brengen in het programma ‘Mkb-route in het hbo’ 15 jaar ‘kennis, kunde en ervaring’ in, in de hoop dat anderen daarvan profiteren. Over hoe je een duurzame en structurele samenwerking opbouwt tussen bedrijfsleven en onderwijs bijvoorbeeld. Maar ook in de vorm van do’s en don’ts en best practices. Ilonka: “Daarnaast hopen wij nieuwe aanknopingspunten te vinden om de duale opleidingen efficiënt en effectief onder de aandacht te krijgen van de beoogde doelgroepen, zodat het aantal instromers groeit en uiteindelijk meer mkb-bedrijven daarvan kunnen profiteren.”

Over deze mkb-route in het hbo

Dáárom mkb-route in het hbo

Pep Pel, student Bouwkunde:

‘Veel werkervaring opbouwen’

“Voordat ik Bouwkunde ging studeren heb ik havo afgerond. Ik werkte toen al in mijn vrije tijd bij een constructiebureau. Omdat ik daarmee al wat werkervaring had opgebouwd kwam ik via Avans bij BouwTalent terecht en kon ik bij een constructiebureau aan de slag. Het fijne is dat ik nu van drie partijen begeleiding krijg: van Avans, van BouwTalent en van het bedrijf waar ik werk. Fijn is bovendien dat ik al heel veel praktijkkennis opdoe tijdens mijn studie en dat ik niet altijd op school hoef te zijn. Werkervaring is bovendien heel belangrijk voor op een CV. Dat kan ik met drie dagen werken per week volop opbouwen.”

Vincent Boer, bedrijfsbegeleider:

‘Spekkoper in een moeilijke markt’

“De studenten die wij hier krijgen zijn gretig. Dat moet ook wel, want het is niet niks: twee dagen per week naar school en drie dagen werkend leren. Immers: in die drie dagen op de werkvloer moet je jezelf wel bewijzen. En dan ook nog ’s avonds en in het weekend studeren: doe het maar eens. Als begeleider probeer ik de student optimaal te faciliteren in zijn leerproces. We maken een Talenten Ontwikkelingsplan (TOP). Met elke student leg ik een ander traject af, zoveel mogelijk aansluitend op zijn of haar interesses. Voor ons zijn deze studenten heel fijn. Wij kunnen ze al een beetje kneden in de richting van ons gedachtegoed. En als we een echte match hebben, dan zijn we spekkoper in deze moeilijke markt waarin iedereen op zoek is naar goed personeel.”

Frank van Dillen, directeur a.i. Stichting BouwTalent regio Zuid:

'Schakel, verbinder en duider'

"BouwTalent regio Zuid begeleidt zo al 15 jaar bijzondere talenten in het aanboren van hun ‘skills’ in combinatie met de uitdagingen die men tegen gaat komen in het werkveld. Samen met Avans als opleidingsinstituut voor de noodzakelijke inhoudelijke kennis en samen met het bedrijfsleven voor de innovatie vanuit de praktijk, ondersteunt en begeleidt BouwTalent de jonge professional met het ontwikkelen van hun skills. BouwTalent begeleidt op een bijzondere manier de toekomstige bouwprofessional in de nieuwe economie; een circulaire economie, van doen, van delen, van data, van material-based design en van het toevoegen van zowel economische- als ook sociale waarde. De toekomstige professional moet samenwerken met experts uit andere werkvelden aan een verzameling van activiteiten voor de gebouwde leefomgeving, zoals gebouwen, wijken, dorpen, steden, landschap, infrastructuur, sociale coherentie en meer. Dit houdt in dat we niet meer eendimensionaal kunnen werken zoals we gewend waren, maar we zullen meer multidisciplinair en met een open mind de toekomstige samenleving tegemoet moeten treden. De professional moet daarom anders, flexibeler maar tevens ook inhoudelijker worden opgeleid. Dit kan het bedrijfsleven of het onderwijs niet meer alleen. De schakel zijn, de verbinder en de duider in de opleiding van de professional van de toekomst: dat is de kracht van BouwTalent."