Ad duaal leren Logistiek

Logistiek kan hbo’ers goed gebruiken

”In de logistiek heb je steeds vaker een hbo-opleiding nodig”. Daar is Caroline Blom, adviseur strategisch arbeidsmarktbeleid, van Transport en Logistiek Nederland (TLN) van overtuigd. Daarom is de mkb-route in het hbo pilot Traineeship Logistiek ook zo belangrijk. Een goede hbo-opleiding waar je al werkend kunt leren is hard nodig voor de sector, die voor een groot deel uit mkb-bedrijven bestaat.

“Er wordt”, legt Caroline uit, “in deze sector van oudsher vooral naar de achterkant van processen gekeken en van daaruit wordt alles geregeld en opgelost. Maar we moeten veel meer anticiperen, met alle transportbewegingen die er ter land ter zee en in de lucht zijn. Een schip dat stilligt, wat heeft dat voor implicaties voor je logistieke keten? Verder vooruitkijken naar wat er op ons afkomt, zodat we kunnen anticiperen op wat er dat voor de planning betekent. ”

De vraagstukken in de sector worden meer ingewikkeld en dus moeten er slimme oplossingen worden bedacht, vervolgt Caroline. “Denk aan zaken als blockchain. Wat kan en moet de transportsector daarmee? De sector heeft mensen nodig die met dit soort vragen aan de slag kunnen.”

Coronacrisis en Brexit

Deze ontwikkeling heeft sinds de coronacrisis en de Brexit alleen maar aan actualiteit gewonnen. Het aantal leden dat aangesloten is bij TLN is in die tijd gegroeid, legt Caroline uit. “Daar zitten veel grote bedrijven tussen en ook veel ‘pappa en mamma’-bedrijven. Met name de kleine mkb’ers hebben zwaar geleden onder de coronacrisis. Dit heeft de schaalvergroting in een versnelling gebracht.”

Tegelijkertijd zit het mkb nog altijd sterk in de waan van de dag. Er wordt dag in dag uit keihard gewerkt in deze sector, vertelt Caroline. “Maar de vervoerders weten ook dat ze hun strategie moeten gaan veranderen. Met een hbo’er aan boord is dat beter mogelijk.” Door de schaalvergroting die gaande is en doordat de wereld in rap tempo steeds ingewikkelder wordt, is dit een uitgelezen moment om daarmee aan de slag te gaan, denkt Caroline.

De hoeveelheid werk in de sector is immens. Er vervallen nauwelijks arbeidsplaatsen want elke vrachtwagen moet ingepland, geladen, bestuurd en gelost worden. Personeelstekorten dreigen. “Een bedrijf moet zijn personeel zien te werven en te behouden. Dat vergt HR-kennis. En je hebt ook bedrijfskundigen nodig om te onderzoeken of je nog ergens verdiencapaciteit laat liggen.”

Duurzaamheid en automatiseren is een ander thema dat belangrijk is voor de transportsector, ook in het mkb. ”Ik zie voor mij dat hbo-studenten op projectbasis binnen een aantal mkb-bedrijven aan de slag gaan met dit thema en die bedrijven helpen met de transitie. Zoiets kan enorm waardevol zijn.”

Inzicht in werkveld

Dat vergt uiteraard ook voldoende inzicht in de sector bij studenten. Caroline staat regelmatig voor klaslokalen en collegezalen. Het valt haar op dat studenten vaak geen goed beeld van de sector hebben. “Onze leden bestaan voor tachtig procent uit mkb-bedrijven. Die staan over het algemeen niet hoog op het verlanglijstje van de studenten. Ze hebben vaak de wens om bij een A-merk zoals Philips te werken. Als je hen ernaar vraagt, dan hebben ze vaak grootse plannen, maar die komen vaak niet uit. Bij zo’n heel groot bedrijf krijg je vaak een kleine gespecialiseerde taak waar je de hele dag mee bezig bent. Terwijl het bij het mkb eerder andersom is. Je hebt er een breder takenpakket en een andere verantwoordelijkheid dan bij een grote speler. Het is vaak ook afwisselender. En daarmee zeker net zo interessant. Maar dat inzicht ontbreekt nog bij veel studenten.” Zonde, vindt Caroline. “Door al werkend te leren ontdek je wat je leuk vindt en wat goed bij jou past.”

Zo’n pilot onder de vlag van het programma ‘MKB-route in het hbo’ is ook wervend voor de sector. Dat vindt Caroline een positieve bijkomstigheid. En ook het netwerk dat ontstaat rondom zo’n opleiding is heel waardevol. “Dat we direct contact hebben met docenten bijvoorbeeld zorgt ervoor dat er veel meer een dialoog en een constante uitwisseling van kennis is tussen het onderwijs en de sector. Ik denk dat dat netwerk rondom deze mkb-route het overpakken van innovaties vanuit het bedrijfsleven gaat verhogen in het hbo.”

De pilot raakt ook aan de kern van het hbo vindt Caroline. “Het is echt toegepaste wetenschap. En ik geloof ook heilig in de aangeboden leerstijl. Dingen die je in de praktijk meemaakt beklijven bij veel studenten immers beter dan wat je in de klas leert. “

‘Naar een intervisieachtige structuur’

Hans Konings is als directiesecretaris van het Sectorinstituut Transport en Logistiek betrokken bij de pilot die meedoet aan het programma ‘Mkb-route in het hbo’. Hij houdt zich bezig met de praktische uitwerking.

Die komt er in het kort op neer, vertelt hij, dat de bbl voor de sector uitgebreid wordt met de mkb-route op hbo-niveau, in de vorm van een Ad-traject van twee jaar. "Het Ad Duaal traject bestaat sinds 2013 bij NHLStenden, maar sinds dit jaar dus ook met een mkb-route. Jaarlijks starten wij met een groep van vijftien tot twintig studenten. Dat vinden wij een prachtig begin.” De mkb-route is bedoeld voor mensen met een mbo-4 opleiding, havisten en mensen die al op een bepaald niveau bij een bedrijf werken. Het Sectorinstituut kan eventueel in de begeleiding een rol spelen, vertelt Konings. “Maar dat soort zaken moeten wij nog afstemmen.”

NHLStenden heeft dus al veel ervaring in het aanbieden van Duale Ad trajecten, en vanaf dit jaar wordt daar de structuur van de mkb-route in meegenomen. En de Han (Hogeschool Arnhem Nijmegen) volgt dit met veel interesse, weet Hans. “Die wil iets soortgelijks mogelijk volgend jaar oppakken. Fontys is met een eigen pilot aan de slag. Dus het geheel zo overziend, denk ik dat we met een jaar een landelijk dekkend netwerk hebben. Dat is goed nieuws voor de sector.”
Zo kunnen de issues waar veel transportbedrijven nu geen kennis voor in huis hebben in de nabije toekomst toch worden opgepakt. Duurzaamheid en automatiseren bijvoorbeeld. De sector moet daar wat mee, maar een klein transportbedrijf kan daar geen fulltime hbo’er voor aannemen. “Binnen deze pilot willen wij onderzoeken of we een structuur op kunnen zetten waarbij vijf hbo-studenten per projectfase wisselen van bedrijf. Door die roulatie creëer je ook nog eens een intervisie-achtige structuur. Het is ingewikkeld maar bij een paar Hogescholen bestaat zoiets al, dus het is haalbaar.”